Arbeidsongevallen bij lassers
49 procent houdt verband met de ogen


version française

Een tijdje geleden werd in Frankrijk een onderzoek uitgevoerd bij lassers, waaruit bleek dat er zich in deze beroepsbranche veel meer oogongevallen voordoen dan bij andere werknemers. Gezien de taken die lassers moeten uitvoeren, een misschien voor de hand liggende conclusie. Echter, het onderzoek wees ook uit dat, op lange termijn, gekwalificeerde lassers die goed medisch worden opgevolgd, minder ongevallen en minder gevolgen dragen.


Alhoewel ongeveer de helft van de arbeidsongevallen die zich voordoen bij lassers vrij onbeduidend zijn – zoals geraakt worden bij het booglassen, stofdeeltjes die in de ogen geraken, enz. – is de vraag of deze ongelukken gevolgen hebben op lange termijn. Immers het gezichtsvermogen speelt een cruciale rol bij lassers, want tijdens laswerken is een permanente visuele controle vereist.

Het onderzoek
Het onderzoek dat in Frankrijk werd uitgevoerd omvatte 850 beroepslassers en 281 helpers die werkzaam waren in 13 verschillende bedrijven. Daarnaast werden ook zowel arbeidsgeneesheren als oogspecialisten in het onderzoek betrokken. Aan de deelnemers werd gevraagd een driedelig enquêteformulier in te vullen. In het eerste deel, dat meer betrekking had op het uitgeoefende beroep van lasser, werden de gebruikte procédés, de blootstelling en de meer bezwarende factoren behandeld. In het tweede algemeen medisch deel kwamen de antecedenten aan bod die vooral betrekking hadden op de ogen, terwijl het derde deel voornamelijk aan medische tests zoals, Visiotest en Egovision gewijd was. Het invullen van de enquêteformulieren gebeurde voornamelijk onder toezicht van de medische diensten.
Alhoewel het onderzoek zich voornamelijk richtte tot beroepslassers, die vooral werkzaam zijn in grote(re) bedrijven, kwamen ook de kleine en middelgrote ondernemingen aan bod. In totaal werden 1.100 formulieren behandeld en geanalyseerd met daarop telkens 160 verschillende items. De deelnemende lassers kan men onderverdelen in 70 procent opgeleide lassers die minimum 75 procent van hun werktijd bezig zijn met lassen en die gemiddeld 16 jaar ervaring hebben, daarnaast kwamen 18 procent deeltijdse lassers aan bod die 50 à 75 procent van hun werktijd met lassen bezig zijn en tenslotte 12 procent occasionelen die minder dan 50 procent van hun werktijd met lassen bezig zijn.

Omdat ogen belangrijk zijn
Uit het onderzoek kwamen een paar opmerkelijk resultaten naar voor die, in theorie, weinig of geen rechtstreeks verband houden met het eigenlijke laswerk. Zo bleek bijvoorbeeld dat, met 14,8 procent bij de beroepslassers tegenover 13,5 procent bij de helpers, de vermindering van de gezichtscherpte bij ‘nabijzicht’ veeleer te wijten is aan de leeftijd dan aan het laswerk. Wel werd vastgesteld dat 49 procent van de arbeidsongevallen bij lassers (die in het algemeen niet ernstig zijn) verband houden met ogen, waardoor zij gemiddeld tweemaal per jaar op doktersvisite moeten gaan. Er werd ook vastgesteld dat de gemiddelde recuperatietijd na verblinding bij lassers, met een gemiddelde tijd van 30 seconden, ongeveer 50 procent hoger ligt dan bij hun helpers die gemiddeld 20 seconden recuperatietijd nodig hebben. Toch zou deze langere recuperatietijd niet wijzen op een rechtstreeks oorzakelijk verband, maar eerder een teken zijn van een gebrekkige visuele functie. Indien dergelijk feit zich voordoet doet 15 procent van de lassers en helpers aan zelfmedicatie door middel van het spoelen van de ogen met oogwater. De ondervraagde medici wijzen er echter op dat, alhoewel dit bewijst dat lassers wel degelijk begaan zijn met hun ogen, deze zelfmedicatie niet altijd ongevaarlijk is. Volgens hen zou het niet de eerste maal zijn dat lassers gebruik maken van vervallen producten of dat ze zich niet bewust zijn van een ernstigere kwetsuur, die wel een oorzakelijk verband heeft of kan hebben met hun werk. Lassers hebben tenslotte tot 25 maal meer last van kleine oogongevallen dan andere werknemers. Alhoewel uit het onderzoek bleek dat lassen geen effect heeft op het kleurenzicht en dat het gezichtsvermogen even goed wordt gecorrigeerd als bij anderen, wijzen de medici er toch op dat een regelmatige controle, waar de lasser tijdig van een eventuele correctie kan worden voorzien, geen onoverbodige luxe is.

Beroepsernst
Uit het onderzoek blijkt dat goed opgeleide en medisch opgevolgde lassers zich wel degelijk bewust zijn van de eventuele gevaren die hun beroep kan meebrengen voor hun ogen. Zij maken dan ook veelvuldig gebruik van de hen aangereikte persoonlijke beschermingsmiddelen, besteden veel aandacht aan de verzorging van hun gezichtsvermogen en laten hun ogen (in grote(re) bedrijven al dan niet door de bedrijfsdokter) regelmatig medisch nazien. M.a.w. gekwalificeerde lassers met de nodige beroepsernst en die goed medisch worden opgevolgd hebben minder ongevallen en ondervinden zodoende ook minder gevolgen op lange termijn. <<

Soudeurs et accidents du travail
49 pourcent concerne les yeux


Récemment, une étude a été menée en France, auprès des soudeurs. Il en est ressorti que dans ce secteur d’activités, il y a nettement plus d’accidents oculaires que dans les autres. Vu les tâches de ces soudeurs, c’est sans doute une conclusion assez évidente. Toutefois, l’étude a aussi montré qu’à long terme, les soudeurs qualifiés, bien suivis médicalement, auraient moins d’accidents avec moins de conséquences.


Bien que près de la moitié des accidents du travail rencontrés par des soudeurs soient plutôt anodins – les yeux atteints lors du soudage à l’arc, par des particules de poussière, etc. – la question est de savoir si ces accidents peuvent avoir des conséquences à long terme. En effet, l’acuité visuelle est très importante pour les soudeurs, car en soudant, il faut en permanence effectuer un contrôle visuel.

L’étude
L’étude qui a été effectuée en France porte sur 850 soudeurs professionnels et 281 aides qui travaillaient dans 13 entreprises différentes. Par ailleurs, les médecins du travail comme les ophtalmologues ont été impliqués dans l’étude. Les participants ont dû remplir un formulaire d’enquête en trois parties. Dans la première partie, qui concernait plutôt le métier de soudeur, les procédés utilisés, l’exposition et les facteurs plus accablants étaient traités. Dans la seconde partie de médecine générale, il était question des antécédents, relatifs aux yeux, tandis que la troisième partie était essentiellement consacrée aux tests médicaux, Visiotest et Egovision. Les formulaires d’enquête étaient remplis sous la surveillance des services médicaux.
Bien que l’étude s’adressait avant tout aux soudeurs professionnels qui travaillent essentiellement dans des entreprises d’une certaine importance, voire les grandes, les petites et moyennes entreprises ont également participé. Au total, 1.100 formulaires ont été traités et analysés et ils comprenaient chaque fois 160 sujets différents. Les soudeurs participants pouvaient être subdivisés en 70% de soudeurs qualifiés qui passent au moins 75% de leur temps de travail à souder et qui ont en moyenne 16 années d’expérience. A côté d’eux, il y avait 18% de soudeurs à temps partiels qui soudent 50 à 75% de leur temps de travail et enfin il y avait 12% de soudeurs occasionnels, qui soudent moins de 50% de leur temps de travail.

Parce que les yeux sont importants
L’étude a permis de présenter quelques résultats remarquables qui, en théorie, ont peu ou pas de lien direct avec le travail de soudure en soi. Ainsi, il est par exemple apparu qu’avec 14,8% de soudeurs professionnels contre 13,5% des aides, la diminution de l’acuité visuelle pour la ‘vision de près’ est plutôt liée à l’âge qu’au travail de soudure. Par contre, on a constaté que 49% des accidents de travail chez les soudeurs (qui ne sont en général pas trop graves) sont des accidents oculaires, les obligeants à passer en moyenne deux fois par an chez le médecin. On a aussi constaté que le temps moyen de récupération après aveuglement chez les soudeurs, avec un temps moyen de 30 secondes, est près de 50% supérieur que chez les aides, qui ont besoin en moyenne de 20 secondes de récupération. Toutefois, ce temps de récupération plus long n’indiquerait pas un lien causal direct, mais serait plutôt un signe de fonction visuelle déficiente. Lorsqu’un tel accident a lieu, 15% des soudeurs et des aides pratiquent une automédication en rinçant abondamment les yeux au collyre. Les médecins interrogés signalent toutefois que, bien que cela démontre que les soudeurs soignent leurs yeux, cette automédication n’est pas toujours sans dangers. Selon eux, ce ne serait pas la première fois que les soudeurs utilisent des produits périmés ou qu’ils ne réalisent pas qu’il peut s’agir d’une blessure plus grave, qui est liée ou pourrait être liée à leur activité. Enfin, les soudeurs ont 25 fois plus de problèmes suite à de petits accidents oculaires que les autres travailleurs. Bien que l’étude ait démontré que souder n’a aucun effet sur la vision des couleurs et que l’acuité visuelle se corrige aussi bien qu’auprès des autres personnes, les médecins signalent toutefois qu’une contrôle régulier, permettant au soudeur de bénéficier à temps des corrections nécessaire, n’est pas un luxe .

Sérieux professionnel
L’étude montre que les soudeurs bien formés et suivis médicalement sont conscients des dangers éventuels de leur métier pour leurs yeux. D’ailleurs, ils utilisent fréquemment les équipements de protection individuelle mis à leur disposition, il consacrent beaucoup d’attention au soin de leur acuité visuelle et font contrôler leurs yeux régulièrement par un médecin (dans les entreprises moyennement grandes à grandes par un médecin d’entreprise). En d’autres termes, les soudeurs qualifiés, avec le sérieux professionnel nécessaire et qui sont suivi correctement par un médecin, ont moins d’accidents et ont aussi moins de problèmes à long terme.<<

 

©