|
|
Onderhoudsmanagement
Minder handjes en meer brains
version française
Het onderhoudsproces zorgt voor een goed verlopend productieproces. En een
goed productieproces betekent dat er producten vervaardigd worden die
voldoen aan de gestelde eisen. Eisen die gelden voor zowel het product als
het proces. Het één kan niet zonder het ander. Professioneel onderhoud
betekent dat productiemiddelen hun functie effectief vervullen.
Betrokkenen onderschrijven deze stelling.
Maintenance Magazine had een gesprek met Herman
Looghe, groepsgerant contracting & maintenance bij Agoria die stelde dat:
“Toch kan en moet in België onderhoud nog beter en veiliger, met
gezamenlijke inspanning van opdrachtgevers en aannemers. Soms blijkt dat
onderhouds-activiteiten onvoldoende zijn voorbereid en in de
uitvoering niet goed worden beheerst. Dit is in belangrijke mate terug te
voeren op de relatie en taakverdeling tussen opdrachtgever en maintenance
contractor. De oplossing moet worden gevonden in het herdefiniëren van de
samenwerking. Voorwaarde is dat de opdrachtgever en aannemer elkaar nog
beter leren kennen. Naast andere organisaties zoals Bemas is hier voor
Agoria – die hierbij als sector-en werkgeversorganisatie toch een breder
dienstenplatform aanbiedt – een taak weggelegd”.
Aparte sector
Installatie- en maintenancebedrijven zijn geen productiebedrijven zoals
veel andere Agoria-leden. De meesten onder hen ontplooien hun activiteiten
niet in plaatselijke werkplaatsen maar op externe bedrijfslocaties. Ze
hebben dan ook hun eigen kenmerken en problemen. Dit is één van de redenen
waarom een aantal jaren geleden beslist werd Agoria Contracting &
Maintenance op te richten. Een volwaardige sector naast de verschillende
andere sectoren van Agoria . “Het is een ‘aparte sector, ook in de
betekenis van ‘anders’. Anders dan de rest van de technologische
industrie. Onze doelgroep bestaat uit bedrijven met als hoofd of
significante activiteit, uitvoeringsengineering, integratie, installatie
en montage op externe sites, alsook onderhoud, herstelling en technisch
beheer van technische installaties. In de loop der jaren heeft industrieel
onderhoud duidelijk aan belang gewonnen. Meer en meer is de industrie
overtuigd geraakt van het nut en de noodzaak van doelmatig onderhoud, ten
einde de beschikbaarheid van productiemachines en installaties te
optimaliseren. In industriële markten, zoals bijvoorbeeld de
procesindustrie, waarin de marges onder druk staan en de concurrentie
zwaar, is de betrouwbaarheid van het productieproces een belangrijke
‘asset’ om de concurrentie te kunnen aangaan”, weet Herman Looghe. “De
verscherpte veiligheids-, milieu-, rendements- en kwaliteitseisen die
momenteel worden gesteld aan industriële productieprocessen hebben
tegelijkertijd geleid tot een hoge groei in het aanbod van nieuwe
onderhoudstechnieken, gereedschappen en software”.
Zesduizend arbeidsplaatsen
De installatie-en onderhoudssector verwacht dat er de komende jaren op
alle niveaus zo’n zesduizend arbeidsplaatsen zullen moeten ingevuld
worden. Dit probleem wordt versterkt door de toenemende vergrijzing. De
doelstelling van Contracting & Maintenance is de belangstelling van de
schoolgaande jeugd uit onder andere TSO en BSO te motiveren om carrière te
maken in de onderhoudssector. Herman Looghe: “De sector contracting &
maintenance moet aantrekkelijker worden voor jonge (goed)geschoolde
arbeidskrachten.In 2006 hebben twaalf bedrijven meegewerkt aan een
project, waarin een 30 werven werden opengesteld en waaraan meer dan 400
jongeren hebben deelgenomen.Samen met hun leraren die in veel gevallen ook
niet of onvoldoende vertrouwd zijn met de onderhoudsproblematiek, hebben
ze kennis kunnen maken met het reilen en zeilen in de installatie-en
onderhoudswereld. Zo startten we in het najaar van 2006 met de eerste
editie van ‘Techno Rally’, een event waarbij jongeren de mogelijkheid
hadden om werven en werkplaatsen van onze leden te bezoeken. Dit was
bijzonder leerrijk voor zowel de leraren als de leerlingen. Ik ben er van
overtuigd dat dit event heeft bijgedragen tot een imagoverbetering van de
sector naar de jongeren toe, zoals ook bleek uit een uitgebreide enquête
die achteraf werd gehouden. Daarnaast werd in 2006 ook verdere aandacht
besteed aan de problematiek van de oneerlijke concurrentie. Opleiding en
vorming blijft eveneens in 2007 één van de speerpunten met ondermeer een
tweede editie van ‘Techno Rally’. De acties met betrekking tot promotie
van veiligheid op werven zullen ook verder gezet worden. Zo zullen
allianties worden afgesloten met zusterfederaties ter promotie van het
veiligheidscharter en zal de sector een award ‘Preventie Adviseur 2007’
uitreiken. Uiteraard zal ook veel aandacht gaan naar het organiseren van
informatiesessies omtrent grote projecten, het opvolgen van marktevoluties
alsook talrijke themasessies. Tenslotte zal, gelet op de toenemende trend
‘Minder handjes en meer Brains’, de scope van Agoria Contracting &
Maintenance worden uitgebreid naar bedrijven die projecten op globale
basis beheren en door derden laten uitvoeren”.
Activiteitsdomeinen
Met onderhoud wordt hier bedoeld het geheel van kennisontwikkeling over,
bedienen van en dienstverlening aan productie-installaties en technische
infrastructuur. Het economische rendement op het, in de technische
middelen geïnvesteerde, vermogen wordt beïnvloed door iedereen die
betrokken is bij deze technische middelen. Van ontwerper tot
onderhoudsspecialist, van operator tot schoonmaker, van plantmanager tot
milieudeskundige, enz. Het gaat namelijk om de strategische kennisopbouw
die vanuit het produceren een bijdrage levert aan productinnovatie. Het
gaat om een belangrijke voorwaarde voor het voortbestaan van industriële
bedrijven. Dit roept de vraag op hoe raden van bestuur en andere
(businessgroep) directies het zodanig organiseren dat alle betrokken
partijen er samen de schouders onder zetten. Ofwel hoe
kennisinfrastructuur en samenwerken wordt geïnitieerd en georganiseerd.
Herman Looghe: “Agoria Contracting & Maintenance is zich goed bewust van
de problematiek die zich in de sector voordoet. We hebben goede contacten
met o.a. Bemas, de beroepsvereniging van onderhoudsspecialisten, en
andere, aanleunende beroepsorganisaties. Samen praten we dan ook over
allerlei vormen van samenwerking. Op een totaal van 150 bedrijven met meer
dan vijftig werknemers vertegenwoordigd Agoria Contracting & Maintenance
momenteel zo’n 45 procent van de sector. Echter om het allemaal wat
overzichtelijk te maken, hebben we de activieitsdomeinen van de sector
onderverdeel in zes deelactiviteiten: sterkstroom en
zwakstroominstallaties voor gebouwen en industrie; HVAC-installaties;
elektromechanische installaties voor nutsvoorzieningen; mechanische
installaties waaronder metaalconstructies; technisch beheer van gebouwen
en industriële installaties en onderhoud van installaties en systemen”.
Bij een rondvraag bij de aangesloten leden van Agoria Contracting &
Maintenance kwamen ook een aantal prioritaire aandachtspunten naar boven
waaraan de organisatie uiteraard ook de nodige aandacht zal aan besteden.
Dit is de top-vijf die uit de bus kwam:
§ Opleiding, vorming en instroom van geschoold personeel;
§ Veiligheid, gezondheid en welzijn op de werven;
§ Concurrentievermogen: zeg maar de concurrentie vanuit de nieuwe Europese
lidstaten ten gevolge van de openstelling van de markt. Agoria en andere
federaties hebben samen met de overheid maatregelen uitgewerkt om de
concurrentie in goede banen te leiden;
§ Grote projecten: informatie over de klantensectoren, problematiek van
aanbestedingen, aansprakelijkheid en dergelijke;
§ Netwerking en communicatie binnen de sector naar buiten (visibiliteit,
imagovorming, ...).
Oneerlijke concurrentie
Industrieel onderhoud is goed op weg om een knelpuntberoep te worden, met
alle gevolgen van dien. Herman Looghe: “Naar aanleiding van de
regeringsmaatregelen met betrekking tot de openstelling van de
arbeidsmarkt naar de nieuwe EU-lidstaten, hebben de federale en
gewestelijke regeringen een reeks maatregelen uitgewerkt of zitten in een
eindfase. Voor wat betreft de openstelling voor de knelpuntberoepen, dit
heeft voor de sector tot op heden nog niet heel veel effect gehad en dit
in tegenstelling met de bouw, horeca, … Agoria Contracting & Maintenance
zal uiteraard naar deze evolutie peilen en uitzoeken of bijkomende
maatregelen voor specifieke vacatures nodig zijn. Ook wat betreft
oneerlijke concurrentie spelen wij kort op de bal. Samen met de overheid
wil de sector ook paal en perk stellen aan de oneerlijke concurrentie van
malafide spelers die de Belgische sociale spelregels met voeten treden.
Het wetsontwerp met betrekking tot een veralgemeende elektronische
meldingsplicht voor buitenlandse arbeidskrachten (LIMOSA), wordt actueel
besproken. De wet zal operationeel worden vanaf 1 april 2007. De sector
pleit er echter wel voor om de aansprakelijkheid voor het niet respecteren
van de Limosa-aangifte te beperken tot de rechtstreekse contractuele
relatie”. <<
Hubert Lahaut
Gestion de la maintenance
Moins de petites mains et plus de cerveaux
Le processus de maintenance est garant du bon
déroulement du processus de production, qui à son tour assure que les
produits fabriqués satisfont aux exigences imposées en matière de produit
ou de processus. Ces deux aspects sont indissociables. Les activités de
maintenance atteignent leur objectif si les moyens de production
remplissent leur fonction de manière efficace. Personne sur le terrain ne
démentira cette définition.
Maintenance Magazine a rencontré Herman Looghe,
gérant du groupe Contracting & Maintenance chez Agoria. « Pourtant, la
maintenance en Belgique peut et doit encore s’améliorer, tant du point de
vue de la qualité que de la sécurité, avec les efforts conjugués des
donneurs d’ordre et des adjudicataires, affirme-t-il. Il semble parfois
que les activités de maintenance ne sont pas assez préparées et que leur
mise en œuvre est mal maîtrisée. Ce problème, dû en grande partie à la
relation et à la répartition des tâches entre le donneur d’ordre et la
société de maintenance, ne peut être résolu qu’en redéfinissant la
collaboration entre ces deux acteurs, qui doivent apprendre à encore mieux
se connaître. Parallèlement à d’autres organisations comme la Bemas,
Agoria a un rôle à jouer dans ce défi. En tant qu’organisation de secteur
et d’employeurs, elle vise de toute façon une plateforme de services plus
étendue, »
Un secteur à part
Les sociétés d’installation et de maintenance ne sont pas,
contrairement à de nombreux membres d’Agoria, des entreprises de
production. La plupart d’entre elles n’exercent pas leurs activités sur
leur site mais sur ceux d’autres entreprises. Elles ont donc des
caractéristiques et des problèmes qui leur sont propres. C’est l’une des
raisons qui a conduit à la création d’Agoria Contracting & Maintenance il
y a quelques années. Un secteur à part entière qui a toute sa place à côté
des différents autres secteurs d’Agoria. « C’est un secteur “à part”.
Différent, aussi. Différent du reste de l’industrie technologique. Notre
groupe-cible se compose d’entreprises dont l’activité principale ou
significative concerne l’ingénierie, l’intégration, l’installation et le
montage sur sites externes, ainsi que la maintenance, le dépannage et la
gestion technique des installations. Au fil du temps, la maintenance
industrielle a clairement pris une importance grandissante. L’industrie
est de plus en plus convaincue de l’utilité et de la nécessité d’une
maintenance efficace pour optimaliser la disponibilité des installations
et des machines de production. Sur les marchés industriels, comme
l’industrie de transformation, où les marges subissent une pression et où
la concurrence est acharnée, la fiabilité du processus de production est
un atout de poids pour pouvoir faire face à ses concurrents », explique
Herman Looghe. « Les exigences plus sévères en matière de sécurité,
d’environnement, de rendement et de qualité qui s’appliquent actuellement
aux processus de production industriels ont simultanément donné lieu à une
forte augmentation de l’offre de nouveaux outils, techniques et logiciels
de maintenance. »
Six mille postes à pourvoir
Il devrait y avoir six mille postes à pourvoir à tous les niveaux du
secteur de l’installation et de la maintenance au cours des prochaines
années. Ce problème est aggravé par l’élévation de l’âge moyen des actifs
du secteur. L’objectif de Contracting & Maintenance est de stimuler
l’intérêt des élèves, notamment ceux de l’enseignement secondaire
professionnel et technique pour les carrières du secteur de la
maintenance. Herman Looghe poursuit : « Le secteur Contracting &
Maintenance doit devenir plus attractif pour les jeunes actifs (bien)
qualifiés. En 2006, douze entreprises ont pris part à un projet permettant
l’accès à 30 chantiers et auquel plus de 400 jeunes ont participé.
Accompagnés de leurs professeurs, qui souvent ne sont pas ou pas assez
familiarisés avec la problématique de la maintenance, ces jeunes ont pu
découvrir les réalités du monde de l’installation et de la maintenance.
Nous avons ainsi lancé, à l’automne 2006, la première édition du « Techno
Rally », un événement qui offre aux jeunes la possibilité de visiter les
chantiers et les postes de travail de nos membres. Très instructif, tant
pour les professeurs que pour les élèves. Je suis convaincu que cet
événement a contribué à améliorer l’image du secteur auprès des jeunes,
comme l’a d’ailleurs montré une enquête approfondie menée après coup.
Parallèlement, nous nous sommes aussi penchés en 2006 sur le problème de
la concurrence déloyale. En 2007, l’enseignement et la formation demeurent
des priorités, notamment avec la deuxième édition du « Techno Rally ». Les
actions en faveur de la promotion de la sécurité sur les chantiers seront
également poursuivies. Nous conclurons ainsi des alliances avec d’autres
fédérations professionnelles pour promouvoir la Charte de sécurité et le
secteur décernera un prix du « Conseiller en prévention de l’année 2007 ».
Bien sûr, nous consacrerons beaucoup d’efforts à l’organisation de
sessions d’information sur les grands projets ou le suivi de l’évolution
du marché, parallèlement à de nombreuses sessions thématiques. Enfin, vu
l’accentuation de la tendance « Moins de petites mains et plus de
cerveaux », la cible d’Agoria Contracting & Maintenance s’étendra aux
entreprises qui gèrent des projets sur une base globale et les font
réaliser par des tiers. »
Domaines d’activité
Maintenance désigne ici l’ensemble du développement des connaissances sur
les installations de production et les infrastructures techniques, leur
pilotage et les prestations de services qui y sont liées. Le rendement
économique du capital investi dans les moyens techniques est influencé par
toutes les personnes impliquées autour de ces moyens techniques : du
concepteur au spécialiste de la maintenance, de l’opérateur à l’agent de
nettoyage, du directeur d’usine au spécialiste de l’environnement, etc. Il
s’agit en fait du développement des connaissances stratégiques qui
contribuent à l’innovation produit à partir de la production. C’est une
condition essentielle pour la survie des entreprises industrielles. Il
convient donc de se demander comment les conseils d’administration et
autres directions (de groupes d’affaires) peuvent faire en sorte que
toutes les parties concernées s’impliquent ensemble activement, ou comment
l’infrastructure de connaissance et le partenariat peuvent être initiés et
organisés. Herman Looghe : « Agoria Contracting & Maintenance a
parfaitement conscience des problèmes qui se posent au secteur. Nous avons
de bonnes relations, notamment avec la Bemas, l’association
professionnelle des spécialistes de la maintenance, et avec d’autres
organisations professionnelles. Nous discutons ensemble des différentes
formes de collaboration possibles. Agoria Contracting & Maintenance
représente aujourd’hui environ 45 % du secteur, sur un total de 150
entreprises de plus de 50 salariés. Cependant, pour simplifier un peu,
nous avons réparti les domaines d’activité du secteur en six
sous-activités : installations de courant fort et de courant faible pour
l’industrie et les bâtiments, installations HVAC, installations
électromécaniques pour équipements d’utilité publique, installations
mécaniques (dont constructions en acier), gestion technique de bâtiments
et installations industrielles et entretien d’installations et systèmes ».
Lors d’un tour de table, les membres adhérents d’Agoria Contracting &
Maintenance ont également mis en avant plusieurs points prioritaires,
auxquels l’organisation consacrera bien entendu toute l’attention
nécessaire. Voici les cinq points cités en priorité :
§ Enseignement, formation et recrutement de personnel qualifié ;
§ Sécurité, santé et bien-être sur les chantiers ;
§ Capacité concurrentielle, c’est-à-dire en matière de concurrence
provenant des nouveaux États membres de l’Union européenne suite à
l’ouverture du marché. En collaboration avec l’État, Agoria et d’autres
fédérations ont mis en place des mesures pour réglementer cette
concurrence ;
§ Grands projets: information sur les secteurs clients, problème des
adjudications, responsabilité et autres questions du même type ;
§ Réseautage et communication du secteur vers l’extérieur (visibilité,
construction de l’image...).
Concurrence déloyale
La maintenance industrielle est en train de devenir une fonction critique,
avec toutes les conséquences que cela implique. Herman Looghe : « Suite
aux mesures prises par le gouvernement sur l’ouverture du marché du
travail aux nouveaux États membres de l’UE, les autorités fédérales et
provinciales ont édicté une série de mesures ou sont sur le point de le
faire. Quant à l’ouverture pour les fonctions critiques, il n’y a pas
encore eu jusqu’ici beaucoup d’effet sur le secteur, contrairement à ce
qui s’est passé pour le bâtiment, l’horeca… Agoria Contracting &
Maintenance évaluera bien sûr cette évolution et jugera si des mesures
complémentaires sont nécessaires pour certains postes vacants spécifiques.
Nous nous préoccupons aussi activement de la concurrence déloyale. En
collaboration avec l’État, le secteur veut mettre un frein à la
concurrence déloyale d’acteurs malhonnêtes qui ne respectent pas les
règles sociales belges. Le projet de loi sur l’obligation généralisée de
déclaration électronique pour la main d’œuvre étrangère (LIMOSA) est
actuellement en cours de discussion. La loi entrera en vigueur le 1er
avril 2007. Le secteur plaide néanmoins pour une limitation de la
responsabilité à la relation contractuelle directe en cas de non-respect
de la procédure de déclaration Limosa. » <<
Hubert Lahaut
|
|