Onderhoudsmanagement
Minder handjes en meer brains

version française

Het onderhoudsproces zorgt voor een goed verlopend productieproces. En een goed productieproces betekent dat er producten vervaardigd worden die voldoen aan de gestelde eisen. Eisen die gelden voor zowel het product als het proces. Het één kan niet zonder het ander. Professioneel onderhoud betekent dat productiemiddelen hun functie effectief vervullen. Betrokkenen onderschrijven deze stelling.

Maintenance Magazine had een gesprek met Herman Looghe, groepsgerant contracting & maintenance bij Agoria die stelde dat: “Toch kan en moet in België onderhoud nog beter en veiliger, met gezamenlijke inspanning van opdrachtgevers en aannemers. Soms blijkt dat onderhouds­-ac­ti­v­iteiten onvoldoende zijn voorbereid en in de uitvoering niet goed worden beheerst. Dit is in belangrijke mate terug te voeren op de relatie en taakverdeling tussen opdrachtgever en maintenance contractor. De oplossing moet worden gevonden in het herdefiniëren van de samenwerking. Voorwaarde is dat de opdrachtgever en aannemer elkaar nog beter leren kennen. Naast andere organisaties zoals Bemas is hier voor Agoria – die hierbij als sector-en werkgeversorganisatie toch een breder dienstenplatform aanbiedt – een taak weggelegd”.

Aparte sector
Installatie- en maintenancebedrijven zijn geen productiebedrijven zoals veel andere Agoria-leden. De meesten onder hen ontplooien hun activiteiten niet in plaatselijke werkplaatsen maar op externe bedrijfslocaties. Ze hebben dan ook hun eigen kenmerken en problemen. Dit is één van de redenen waarom een aantal jaren geleden beslist werd Agoria Contracting & Maintenance op te richten. Een volwaardige sector naast de verschillende andere sectoren van Agoria . “Het is een ‘aparte sector, ook in de betekenis van ‘anders’. Anders dan de rest van de technologische industrie. Onze doelgroep bestaat uit bedrijven met als hoofd of significante activiteit, uitvoeringsengineering, integratie, installatie en montage op externe sites, alsook onderhoud, herstelling en technisch beheer van technische installaties. In de loop der jaren heeft industrieel onderhoud duidelijk aan belang gewonnen. Meer en meer is de industrie overtuigd geraakt van het nut en de noodzaak van doelmatig onderhoud, ten einde de beschikbaarheid van productiemachines en installaties te optimaliseren. In industriële markten, zoals bijvoorbeeld de procesindustrie, waarin de marges onder druk staan en de concurrentie zwaar, is de betrouwbaarheid van het productieproces een belangrijke ‘asset’ om de concurrentie te kunnen aangaan”, weet Herman Looghe. “De verscherpte veiligheids-, milieu-, rendements- en kwaliteitseisen die momenteel worden gesteld aan industriële productieprocessen hebben tegelijkertijd geleid tot een hoge groei in het aanbod van nieuwe onderhoudstechnieken, gereedschappen en software”.

Zesduizend arbeidsplaatsen
De installatie-en onderhoudssector verwacht dat er de komende jaren op alle niveaus zo’n zesduizend arbeidsplaatsen zullen moeten ingevuld worden. Dit probleem wordt versterkt door de toenemende vergrijzing. De doelstelling van Contracting & Maintenance is de belangstelling van de schoolgaande jeugd uit onder andere TSO en BSO te motiveren om carrière te maken in de onderhoudssector. Herman Looghe: “De sector contracting & maintenance moet aantrekkelijker worden voor jonge (goed)geschoolde arbeidskrachten.In 2006 hebben twaalf bedrijven meegewerkt aan een project, waarin een 30 werven werden opengesteld en waaraan meer dan 400 jongeren hebben deelgenomen.Samen met hun leraren die in veel gevallen ook niet of onvoldoende vertrouwd zijn met de onderhoudsproblematiek, hebben ze kennis kunnen maken met het reilen en zeilen in de installatie-en onderhoudswereld. Zo startten we in het najaar van 2006 met de eerste editie van ‘Techno Rally’, een event waarbij jongeren de mogelijkheid hadden om werven en werkplaatsen van onze leden te bezoeken. Dit was bijzonder leerrijk voor zowel de leraren als de leerlingen. Ik ben er van overtuigd dat dit event heeft bijgedragen tot een imagoverbetering van de sector naar de jongeren toe, zoals ook bleek uit een uitgebreide enquête die achteraf werd gehouden. Daarnaast werd in 2006 ook verdere aandacht besteed aan de problematiek van de oneerlijke concurrentie. Opleiding en vorming blijft eveneens in 2007 één van de speerpunten met ondermeer een tweede editie van ‘Techno Rally’. De acties met betrekking tot promotie van veiligheid op werven zullen ook verder gezet worden. Zo zullen allianties worden afgesloten met zusterfederaties ter promotie van het veiligheidscharter en zal de sector een award ‘Preventie Adviseur 2007’ uitreiken. Uiteraard zal ook veel aandacht gaan naar het organiseren van informatiesessies omtrent grote projecten, het opvolgen van marktevoluties alsook talrijke themasessies. Tenslotte zal, gelet op de toenemende trend ‘Minder handjes en meer Brains’, de scope van Agoria Contracting & Maintenance worden uitgebreid naar bedrijven die projecten op globale basis beheren en door derden laten uitvoeren”.

Activiteitsdomeinen
Met onderhoud wordt hier bedoeld het geheel van kennisontwikkeling over, bedienen van en dienstverlening aan productie-installaties en technische infrastructuur. Het economische rendement op het, in de technische middelen geïnvesteerde, vermogen wordt beïnvloed door iedereen die betrokken is bij deze technische middelen. Van ontwerper tot onderhoudsspecialist, van operator tot schoonmaker, van plantmanager tot milieudeskundige, enz. Het gaat namelijk om de strategische kennisopbouw die vanuit het produceren een bijdrage levert aan product­inno­va­tie. Het gaat om een belangrijke voorwaarde voor het voortbestaan van industriële bedrijven. Dit roept de vraag op hoe raden van bestuur en andere (businessgroep) directies het zodanig organiseren dat alle betrokken partijen er samen de schouders onder zetten. Ofwel hoe kennisinfrastructuur en samenwerken wordt geïnitieerd en georganiseerd. Herman Looghe: “Agoria Contracting & Maintenance is zich goed bewust van de problematiek die zich in de sector voordoet. We hebben goede contacten met o.a. Bemas, de beroepsvereniging van onderhoudsspecialisten, en andere, aanleunende beroepsorganisaties. Samen praten we dan ook over allerlei vormen van samenwerking. Op een totaal van 150 bedrijven met meer dan vijftig werknemers vertegenwoordigd Agoria Contracting & Maintenance momenteel zo’n 45 procent van de sector. Echter om het allemaal wat overzichtelijk te maken, hebben we de activieitsdomeinen van de sector onderverdeel in zes deelactiviteiten: sterkstroom en zwakstroominstallaties voor gebouwen en industrie; HVAC-installaties; elektromechanische installaties voor nutsvoorzieningen; mechanische installaties waaronder metaalconstructies; technisch beheer van gebouwen en industriële installaties en onderhoud van installaties en systemen”.
Bij een rondvraag bij de aangesloten leden van Agoria Contracting & Maintenance kwamen ook een aantal prioritaire aandachtspunten naar boven waaraan de organisatie uiteraard ook de nodige aandacht zal aan besteden. Dit is de top-vijf die uit de bus kwam:
§ Opleiding, vorming en instroom van geschoold personeel;
§ Veiligheid, gezondheid en welzijn op de werven;
§ Concurrentievermogen: zeg maar de concurrentie vanuit de nieuwe Europese lidstaten ten gevolge van de openstelling van de markt. Agoria en andere federaties hebben samen met de overheid maatregelen uitgewerkt om de concurrentie in goede banen te leiden;
§ Grote projecten: informatie over de klantensectoren, problematiek van aanbestedingen, aansprakelijkheid en dergelijke;
§ Netwerking en communicatie binnen de sector naar buiten (visibiliteit, imagovorming, ...).

Oneerlijke concurrentie
Industrieel onderhoud is goed op weg om een knelpuntberoep te worden, met alle gevolgen van dien. Herman Looghe: “Naar aanleiding van de regeringsmaatregelen met betrekking tot de openstelling van de arbeidsmarkt naar de nieuwe EU-lidstaten, hebben de federale en gewestelijke regeringen een reeks maatregelen uitgewerkt of zitten in een eindfase. Voor wat betreft de openstelling voor de knelpuntberoepen, dit heeft voor de sector tot op heden nog niet heel veel effect gehad en dit in tegenstelling met de bouw, horeca, … Agoria Contracting & Maintenance zal uiteraard naar deze evolutie peilen en uitzoeken of bijkomende maatregelen voor specifieke vacatures nodig zijn. Ook wat betreft oneerlijke concurrentie spelen wij kort op de bal. Samen met de overheid wil de sector ook paal en perk stellen aan de oneerlijke concurrentie van malafide spelers die de Belgische sociale spelregels met voeten treden. Het wetsontwerp met betrekking tot een veralgemeende elektronische meldingsplicht voor buitenlandse arbeidskrachten (LIMOSA), wordt actueel besproken. De wet zal operationeel worden vanaf 1 april 2007. De sector pleit er echter wel voor om de aansprakelijkheid voor het niet respecteren van de Limosa-aangifte te beperken tot de rechtstreekse contractuele relatie”. <<
Hubert Lahaut

Gestion de la maintenance
Moins de petites mains et plus de cerveaux

Le processus de maintenance est garant du bon déroulement du processus de production, qui à son tour assure que les produits fabriqués satisfont aux exigences imposées en matière de produit ou de processus. Ces deux aspects sont indissociables. Les activités de maintenance atteignent leur objectif si les moyens de production remplissent leur fonction de manière efficace. Personne sur le terrain ne démentira cette définition.

Maintenance Magazine a rencontré Herman Looghe, gérant du groupe Contracting & Maintenance chez Agoria. « Pourtant, la maintenance en Belgique peut et doit encore s’améliorer, tant du point de vue de la qualité que de la sécurité, avec les efforts conjugués des donneurs d’ordre et des adjudicataires, affirme-t-il. Il semble parfois que les activités de maintenance ne sont pas assez préparées et que leur mise en œuvre est mal maîtrisée. Ce problème, dû en grande partie à la relation et à la répartition des tâches entre le donneur d’ordre et la société de maintenance, ne peut être résolu qu’en redéfinissant la collaboration entre ces deux acteurs, qui doivent apprendre à encore mieux se connaître. Parallèlement à d’autres organisations comme la Bemas, Agoria a un rôle à jouer dans ce défi. En tant qu’organisation de secteur et d’employeurs, elle vise de toute façon une plateforme de services plus étendue, »

Un secteur à part
Les sociétés d’installation et de maintenance ne sont pas, contrairement à de nombreux membres d’Agoria, des entreprises de production. La plupart d’entre elles n’exercent pas leurs activités sur leur site mais sur ceux d’autres entreprises. Elles ont donc des caractéristiques et des problèmes qui leur sont propres. C’est l’une des raisons qui a conduit à la création d’Agoria Contracting & Maintenance il y a quelques années. Un secteur à part entière qui a toute sa place à côté des différents autres secteurs d’Agoria. « C’est un secteur “à part”. Différent, aussi. Différent du reste de l’industrie technologique. Notre groupe-cible se compose d’entreprises dont l’activité principale ou significative concerne l’ingénierie, l’intégration, l’installation et le montage sur sites externes, ainsi que la maintenance, le dépannage et la gestion technique des installations. Au fil du temps, la maintenance industrielle a clairement pris une importance grandissante. L’industrie est de plus en plus convaincue de l’utilité et de la nécessité d’une maintenance efficace pour optimaliser la disponibilité des installations et des machines de production. Sur les marchés industriels, comme l’industrie de transformation, où les marges subissent une pression et où la concurrence est acharnée, la fiabilité du processus de production est un atout de poids pour pouvoir faire face à ses concurrents », explique Herman Looghe. « Les exigences plus sévères en matière de sécurité, d’environnement, de rendement et de qualité qui s’appliquent actuellement aux processus de production industriels ont simultanément donné lieu à une forte augmentation de l’offre de nouveaux outils, techniques et logiciels de maintenance. »

Six mille postes à pourvoir
Il devrait y avoir six mille postes à pourvoir à tous les niveaux du secteur de l’installation et de la maintenance au cours des prochaines années. Ce problème est aggravé par l’élévation de l’âge moyen des actifs du secteur. L’objectif de Contracting & Maintenance est de stimuler l’intérêt des élèves, notamment ceux de l’enseignement secondaire professionnel et technique pour les carrières du secteur de la maintenance. Herman Looghe poursuit : « Le secteur Contracting & Maintenance doit devenir plus attractif pour les jeunes actifs (bien) qualifiés. En 2006, douze entreprises ont pris part à un projet permettant l’accès à 30 chantiers et auquel plus de 400 jeunes ont participé. Accompagnés de leurs professeurs, qui souvent ne sont pas ou pas assez familiarisés avec la problématique de la maintenance, ces jeunes ont pu découvrir les réalités du monde de l’installation et de la maintenance. Nous avons ainsi lancé, à l’automne 2006, la première édition du « Techno Rally », un événement qui offre aux jeunes la possibilité de visiter les chantiers et les postes de travail de nos membres. Très instructif, tant pour les professeurs que pour les élèves. Je suis convaincu que cet événement a contribué à améliorer l’image du secteur auprès des jeunes, comme l’a d’ailleurs montré une enquête approfondie menée après coup. Parallèlement, nous nous sommes aussi penchés en 2006 sur le problème de la concurrence déloyale. En 2007, l’enseignement et la formation demeurent des priorités, notamment avec la deuxième édition du « Techno Rally ». Les actions en faveur de la promotion de la sécurité sur les chantiers seront également poursuivies. Nous conclurons ainsi des alliances avec d’autres fédérations professionnelles pour promouvoir la Charte de sécurité et le secteur décernera un prix du « Conseiller en prévention de l’année 2007 ». Bien sûr, nous consacrerons beaucoup d’efforts à l’organisation de sessions d’information sur les grands projets ou le suivi de l’évolution du marché, parallèlement à de nombreuses sessions thématiques. Enfin, vu l’accentuation de la tendance « Moins de petites mains et plus de cerveaux », la cible d’Agoria Contracting & Maintenance s’étendra aux entreprises qui gèrent des projets sur une base globale et les font réaliser par des tiers. »

Domaines d’activité
Maintenance désigne ici l’ensemble du développement des connaissances sur les installations de production et les infrastructures techniques, leur pilotage et les prestations de services qui y sont liées. Le rendement économique du capital investi dans les moyens techniques est influencé par toutes les personnes impliquées autour de ces moyens techniques : du concepteur au spécialiste de la maintenance, de l’opérateur à l’agent de nettoyage, du directeur d’usine au spécialiste de l’environnement, etc. Il s’agit en fait du développement des connaissances stratégiques qui contribuent à l’innovation produit à partir de la production. C’est une condition essentielle pour la survie des entreprises industrielles. Il convient donc de se demander comment les conseils d’administration et autres directions (de groupes d’affaires) peuvent faire en sorte que toutes les parties concernées s’impliquent ensemble activement, ou comment l’infrastructure de connaissance et le partenariat peuvent être initiés et organisés. Herman Looghe : « Agoria Contracting & Maintenance a parfaitement conscience des problèmes qui se posent au secteur. Nous avons de bonnes relations, notamment avec la Bemas, l’association professionnelle des spécialistes de la maintenance, et avec d’autres organisations professionnelles. Nous discutons ensemble des différentes formes de collaboration possibles. Agoria Contracting & Maintenance représente aujourd’hui environ 45 % du secteur, sur un total de 150 entreprises de plus de 50 salariés. Cependant, pour simplifier un peu, nous avons réparti les domaines d’activité du secteur en six sous-activités : installations de courant fort et de courant faible pour l’industrie et les bâtiments, installations HVAC, installations électromécaniques pour équipements d’utilité publique, installations mécaniques (dont constructions en acier), gestion technique de bâtiments et installations industrielles et entretien d’installations et systèmes ». Lors d’un tour de table, les membres adhérents d’Agoria Contracting & Maintenance ont également mis en avant plusieurs points prioritaires, auxquels l’organisation consacrera bien entendu toute l’attention nécessaire. Voici les cinq points cités en priorité :
§ Enseignement, formation et recrutement de personnel qualifié ;
§ Sécurité, santé et bien-être sur les chantiers ;
§ Capacité concurrentielle, c’est-à-dire en matière de concurrence provenant des nouveaux États membres de l’Union européenne suite à l’ouverture du marché. En collaboration avec l’État, Agoria et d’autres fédérations ont mis en place des mesures pour réglementer cette concurrence ;
§ Grands projets: information sur les secteurs clients, problème des adjudications, responsabilité et autres questions du même type ;
§ Réseautage et communication du secteur vers l’extérieur (visibilité, construction de l’image...).

Concurrence déloyale
La maintenance industrielle est en train de devenir une fonction critique, avec toutes les conséquences que cela implique. Herman Looghe : « Suite aux mesures prises par le gouvernement sur l’ouverture du marché du travail aux nouveaux États membres de l’UE, les autorités fédérales et provinciales ont édicté une série de mesures ou sont sur le point de le faire. Quant à l’ouverture pour les fonctions critiques, il n’y a pas encore eu jusqu’ici beaucoup d’effet sur le secteur, contrairement à ce qui s’est passé pour le bâtiment, l’horeca… Agoria Contracting & Maintenance évaluera bien sûr cette évolution et jugera si des mesures complémentaires sont nécessaires pour certains postes vacants spécifiques. Nous nous préoccupons aussi activement de la concurrence déloyale. En collaboration avec l’État, le secteur veut mettre un frein à la concurrence déloyale d’acteurs malhonnêtes qui ne respectent pas les règles sociales belges. Le projet de loi sur l’obligation généralisée de déclaration électronique pour la main d’œuvre étrangère (LIMOSA) est actuellement en cours de discussion. La loi entrera en vigueur le 1er avril 2007. Le secteur plaide néanmoins pour une limitation de la responsabilité à la relation contractuelle directe en cas de non-respect de la procédure de déclaration Limosa. » <<
Hubert Lahaut
 

 

©