Computerondersteund onderhoudsbeheer
Strategisch luik


version française

Fabrieken en machines moeten onderhouden worden – dat is een waarheid als een koe. Stilvallende productieprocessen kunnen heel wat geld opslorpen en dan gaan we nog even voorbij aan de veiligheidsaspecten. Maar in een uitgebreid industrieel complex is ‘onderhoud’ geen eenvoudige zaak. Maar enkel met onderhoudsmanagement komt een bedrijf er niet. Er moet een stapje verder gezet worden. Goede informatiesystemen kunnen hier een oplossing bieden.


Een bedrijf zoals Recticel in Wetteren, met zo’n 800 werknemers, waarvan er 80 in de onderhoudsdienst werken, is dan ook niet over één nacht ijs gegaan bij zijn keuze voor zijn onderhoudsinformatiesysteem. Dat zij hebben gekozen voor de onderhoudssoftware van Apipro is dan ook een doordachte keuze. “Een optimaal gebruik van de bestaande uitrusting veronderstelt wel teams die zich specifiek bezighouden met het onderhoud ervan. Om die activiteit zo efficiënt mogelijk uit te voeren, moet ze op een strikte doch overzichtelijke manier beheerd worden. De komst van Apipro Maintenance Management software – die overigens al werd gebruikt bij Recticel Bedding in Geraardsbergen – bood onze onderhoudsdienst de mogelijkheid meer structuur aan te brengen en overzichtelijker en efficiënter te werken”. Aan het woord is ingenieur Gert Stalpaert, Plant maintenance and engineering manager

Onderhouds- management
Gert Stalpaert en zijn medewerkers merkten pas bij de aanschaf van hun onderhoudspakket wat ze de afgelopen jaren allemaal gemist hadden en welke onnodige en tijdrovende (administratieve) werkzaamheden ze al die jaren hadden verricht. “We hadden in het verleden slechts de mogelijkheden te sorteren op soort werk en in het geven van welke onderhoudstechnicus het werk moest uitvoeren. Nu met Apipro zijn de grenzen in principe onbegrensd, zeker als je weet dat wij met dit systeem ook het facilitair gebeuren beheren. Ook is het mogelijk om een veel betere historie op te bouwen van de storingen en het uitgevoerde preventief onderhoud. Sinds de invoering van ons onderhoudspakket is het correctief onderhoud met 25 à 30% gedaald”, aldus Gert Stalpaert. Het duidelijke overzicht, flexibiliteit en verbetering van de planning is voor Gert Stalpaert op dit moment verreweg het grootste winstpunt van de nieuwe software. “Wij kunnen onze medewerkers nu veel beter aansturen. En dat scheelt veel tijd en ergernis”. Ook over de inzet van de mensen van Apipro heeft Gert Stalpaert niets dan lof. “Het implementeren van het systeem en het overzetten van de oude gegevens verliep prima en ook qua opleiding en ondersteuning hebben we niets te klagen”.
Het uiteindelijke doel is zoals altijd het verbeteren van de service aan de (interne) klant en het in de hand houden van de kosten.

Plant reliability
Onderhoudsbeheer betekent in grote mate het verhogen van de ‘plant reliability’ door het introduceren van preventieve acties, en het maximaal ombuigen van ongeplande, stoptijd behoevende activiteiten, in geplande onderhouds­taken. Nochtans is het meestal nog zo dat de meeste onderhoudsactiviteiten ongepland zijn. Een belangrijk element daarbij is dat de tijd die verstrijkt tussen een machinestilstand en het terug ‘up and running’ brengen van de installatie, zeer sterk afhankelijk is van een efficiënt installatiebeheersysteem, ondersteund door een doeltreffend magazijn en inkoopbeheer. Anderzijds bestaat er vanzelfsprekend binnen het bedrijf een wereld buiten het vizier van het onderhoudsbeheersysteem. Vanuit dit standpunt dient er eveneens een link te bestaan tussen het onderhoudsbeheersysteem, het productiebeheersysteem en, natuurlijk, het financiële systeem. M.a.w. een omvangrijk en performant systeem dat zorgt voor alle nodige functionaliteit. Gert Stalpaert: “Het systeem is nu zo’n drie jaar in dienst, en ik kan zeggen met goed gevolg. Wij zijn gestart met het standaardpakket, aangepast met enkele specifiek voor ons geschreven software. Een bepaalde calibratie was voor ons heel belangrijk”. En Guy De Graeve, algemeen directeur van Apipro vervolgt: “Een aantal bedrijven hebben reeds hun vertrouwen geschonken aan ons systeem voor een oplossing voor geautomatiseerd onderhoudsbeheer. Al onze programmapakketten zijn open, modulair en krachtig. Ze laten zich gemakkelijk integreren in de meest recente standaarden en berusten op de meest spitsvondige technologieën. Het product is bovendien volledig modulair en aanpasbaar voor elke soort onderneming. Bovendien is een interface mogelijk met alle verschillende ERP-programma’s die op de markt te vinden zijn. Zo is er bij Recticel een link gemaakt met de hier gebruikte SAP software. Het hier geïnstalleerde programma is ook zodanig opgebouwd dat iedere werknemer toegang heeft tot het systeem, met die beperking dat hij alleen dat kan inzien wat hem aanbelangt”.

Structuur
Bedrijven gebruiken dergelijke software om mensen en middelen beter te plannen, stilstand in het productieproces te verminderen, hun voorraad te optimaliseren en het inkoopproces te stroomlijnen. Door gebruik te maken van een goed systeem kunnen bedrijven hun onderhoudsgerelateerde kosten met ettelijke procenten verlagen. En onze gesprekpartners vervolgen: “Zoals reeds gezegd biedt het Apipro-pakket alle functionaliteiten om het onderhoud binnen de onderneming te structureren en te organiseren. Het is eenvoudig te bedienen en brengt complexe processen terug tot eenvoudige deelprocessen. Het steunt op een client/server-technologie, waarbij de server meerdere locaties ondersteunt”.
Een dergelijk kader vereist ook een structurele en modelmatige onderbouwing die kan worden gegeven vanuit de bedrijfszekerheidstechnologie. Dit is te vergelijken met de procesregeltheorie en de procesoptimalisering, waarbij op basis van relaties en kwantitatieve gegevens modellen worden opgesteld die de gebruiker in staat stellen processen te analysen op beschikbaarheid, onderhoudsinterventies, -uren en –kosten voor verschillende ontwerpalternatieven en onderhoudsstrategieën. Het basis besturingsmodel wordt in het gebruik verfijnd door het terugkoppelen van de beschikbaar komende onderhouds- en productiegegevens. Guy De Graeve: “Apipro is ontworpen voor het ondersteunen van beslissingen op tactisch en operationeel niveau. Het systeem staat dan ook in voor het geheel van de uitrustingen en structuren en biedt o.a. een inventaris van de uitrustingen en wisselstukken en een technische en functionele boomstructuur, alsook de technische kenmerken van de uitrustingen met geïntegreerde technische fiches, handleidingen, leveranciers- en fabricatiegegevens, enz. Daarnaast kunnen door een interventieplan op te stellen, de werkzaamheden en werkopdrachten worden bepaald. Wanneer een medewerker dus ’s morgens binnenkomt kan hij, door in zijn bevoegd domein te komen, direct zien wat hij moet doen, want hij krijgt een perfect overzicht met alle technische diagnoses met gedetailleerde defectanalyses. Het type opdracht wordt doorgegeven aan de hand van KPI’s (Key Performance Indiciators). Ook staat het systeem in voor het gepland onderhoud door een plan en hiërarchische structuur voor te stellen voor de interventies, een termijnkalender voor de werkzaamheden of door de beschikbaarheid van de human resources en wisselstukken te beheren, alsook het preventief onderhoud, en lanceert de werken in functie van de bedrijfsparameters”. En Gert Stalpaert vervolgt: “Alhoewel het systeem nog niet zo lang in dienst is, en er nog een paar aanpassingen/aanvullingen moeten gebeuren, heeft het zijn nut al dubbel en dik bewezen. In de ‘nieuwe’ organisatie wordt de directe verantwoordelijkheid van de werkzaamheden gedelegeerd naar de verantwoordelijken van de diverse diensten. Ik zou kunnen stellen dat mijn functie een beetje is geïncorporeerd in een ‘bedrijfsbureau’, waardoor ik op een totaal ander niveau kan gaan opereren”.
Deze ‘nieuwe’ organisatie, waarbij de planning wordt losgekoppeld van de directe uitvoering, leidt volgens Gert Stalpaert tot een sterke verbetering van de efficiency en de kwaliteit. En hij besluit: “De sterkere automatisering, de steeds dwingender eisen van de (interne) klant, de hardere concurrentie…, dragen er toe bij dat het onderhoudsgebeuren veel kritischer voor de bedrijfsactiviteit is geworden. Een degelijk inzicht in de impact van onderhoud is dan ook onontbeerlijk geworden. Goed onderhoud betekent middelen vrij maken voor materialen en personeel en garandeert een hogere betrouwbaarheid en beschikbaarheid van de installaties. En omdat het door ons gebruikte pakket transparant is, kan men het mee gebruiken om voor de onderhoudstechnici de redenen voor een specifieke keuze te verklaren. Op die wijze kan men hen motiveren deel te nemen in het verbeteringsproces door van hun observaties gebruik te maken”. <<

Gestion de la maintenance assistée par ordinateur
Un volet stratégique


Dire que les usines et les machines doivent être entretenues est une lapalissade. Les processus de production qui s’arrêtent peuvent se révéler très coûteux, sans parler des aspects de sécurité. Dans un vaste complexe industriel, la maintenance n’est pas une tâche aisée. La gestion de la maintenance ne suffit pas. Il faut plus. Des systèmes d’information adéquats peuvent apporter une solution.


La société Recticel à Wetteren occupe 800 employés dont 80 au service de maintenance. Elle n’a pas choisi en un jour son système d’information de la maintenance. Le choix du logiciel de maintenance d’Apipro est un choix mûrement réfléchi. “L’utilisation optimale d’un équipement existant suppose des équipes qui s’occupent spécifiquement de sa maintenance. Afin que cette tâche soit effectuée le plus efficacement possible, elle doit être gérée de manière stricte mais synoptique. Le logiciel Apipro Maintenance Management – qui est d’ailleurs déjà utilisé par Recticel Bedding à Grammont – a permis à notre service de maintenance de mieux structurer ses activités et de travailler plus efficacement et de manière plus synoptique.” Tels sont les propos de l’ingénieur Gert Stalpaert, Plant maintenance and engineering manager.

Gestion de la maintenance
Après l’acquisition du progiciel de maintenance, Gert Stalpaert et ses collaborateurs ont pris conscience de tout ce qu’ils ont raté ces dernières années et des nombreuses tâches (administratives) inutiles et fastidieuses qu’ils ont effectuées pendant tout ce temps. “Dans le passé, nous avions uniquement la possibilité de trier selon le type de travail et d’introduire le nom du technicien de maintenance devant effectuer le travail. Aujourd’hui, avec Apipro, les possibilités sont illimitées, surtout quand on sait que le système nous permet aussi de gérer l’aspect facilitaire. Nous pouvons élaborer un meilleur historique des pannes et de la maintenance préventive effectuée. Depuis l’introduction de notre logiciel de maintenance, la maintenance corrective a diminué de 25 à 30%” remarque Gert Stalpaert. La clarté de l’aperçu, la flexibilité et l’amélioration du planning sont à ce jour, pour lui, les principaux acquis du nouveau logiciel. “Nous pouvons beaucoup mieux diriger nos collaborateurs. Et cela fait une grande différence en termes de temps et de soucis.” Gert Stalpaert n’a que des mots élogieux à l’égard du personnel d’Apipro. “L’implémentation du système et le transfert des anciennes données se sont déroulés sans aucun problème. Quant à la formation et au support, nous n’avons absolument aucun reproche à formuler.» L’objectif final est, comme toujours, l’amélioration du service au client (interne) et la maîtrise des coûts. «Aux yeux de certains, le service de maintenance ne fait jamais bien. Soit il est trop cher, soit la maintenance préventive interrompt trop souvent les processus… Cependant, ces mêmes personnes prétendront que les pannes sont dues à une mauvaise maintenance. Grâce à l’intégration d’Apipro et à une organisation plus décentralisée, le niveau de qualité que nous pouvons fournir cloue littéralement le bec à toute éventuelle critique.”

Fiabilité de l’installation
La gestion de la maintenance signifie en grande mesure l’augmentation de la ‘fiabilité de l’installation’ par l’introduction d’actions préventives et la conversion maximale des activités non planifiées, requérant un temps d’arrêt, en tâches de maintenance planifiées. Pourtant, la plupart des activités de maintenance sont généralement encore non planifiées. Il est important de noter à cet égard que le temps écoulé entre un arrêt machine et la remise en service de l’installation dépend fortement de l’efficacité du système de gestion de l’installation, soutenu par une gestion efficace de l’entrepôt et des achats. Il existe naturellement dans l’entreprise un monde en dehors du système de gestion de la maintenance. Sachant cela, il faut également prévoir un lien entre le système de gestion de la maintenance, le système de gestion de la production et naturellement, le système financier. En d’autres termes, il faut un système performant et d’envergure qui assure les fonctionnalités nécessaires. “Nous utilisons le système depuis environ trois ans et les résultats sont positifs» remarque Gert Stalpaert. «Nous avons démarré avec le progiciel standard, agrémenté de quelques spécificités écrites spécialement pour nous. Nous attachions beaucoup d’importance au calibrage.” Et Guy De Graeve, directeur général d’Apipro, de poursuivre: “Plusieurs sociétés ont déjà fait confiance à notre système pour asseoir une solution de gestion automatisée de la maintenance. Tous nos progiciels sont ouverts, modulaires et puissants. Ils s’intègrent facilement dans les standards les plus récents et s’appuient sur les technologies les plus sophistiquées. Le produit est en outre entièrement modulaire et adaptable à tout type d’entreprise. Il est possible de l’interfacer avec tous les logiciels ERP disponibles sur le marché. Recticel a par exemple établi un lien avec le logiciel SAP qu’elle utilise. Le programme que nous avons installé ici est conçu de telle sorte que chaque employé peut accéder au système. Il ne peut toutefois consulter que les points qui le concernent.”

Structure
Les sociétés utilisent des logiciels de ce type pour mieux planifier le personnel et les moyens, réduire les arrêts durant le processus de production, optimiser le stock et rationaliser le processus d’achat. En utilisant un bon système, les sociétés peuvent baisser de plusieurs pour-cent les frais liés à leur maintenance. Et nos interlocuteurs de poursuivre: “Comme nous l’avons dit, le progiciel Apipro offre toutes les fonctionnalités pour structurer et organiser la maintenance au sein de l’entreprise. Il se commande simplement et traduit les processus complexes en processus partiels simplifiés. Il s’appuie sur une technologie client/serveur, le serveur soutenant plusieurs sites.» Un tel cadre exige aussi une base structurelle et modélisée pouvant être élaborée à partir de l’ingénierie de la fiabilité. Nous pouvons comparer cela à la théorie de régulation de processus et à l’optimisation de processus. Des modèles sont établis sur la base de relations et de données quantitatives. Ils permettent à l’utilisateur d’analyser des processus sous l’angle de la disponibilité et des interventions, heures et frais de maintenance pour différentes alternatives de conception et stratégies de maintenance. Le modèle de commande de base est affiné dans son utilisation par le retour d’information des données de maintenance et de production rendues disponibles. “Apipro est conçu pour soutenir les décisions au niveau tactique et opérationnel. Le système se charge de l’ensemble des équipements et structures et offre entre autres un inventaire des équipements et pièces de rechange, une structure arborescente technique et fonctionnelle ainsi que les caractéristiques techniques des équipements avec fiches techniques intégrées, manuels, données des fournisseurs et de fabrication…” remarque Guy De Graeve. “Le développement d’un plan d’intervention permet de définir les activités et ordres de travail. Le collaborateur qui arrive le matin peut, en entrant dans son domaine, voir immédiatement ce qu’il doit faire car il dispose d’un aperçu parfait reprenant tous les diagnostics techniques et les analyses de défaut détaillées. L’ordre de travail est transmis à l’aide de KPI (Key Performance Indicators). Le système se charge aussi de la maintenance planifiée en présentant un plan et une structure hiérarchique pour les interventions, un calendrier des échéances pour les activités ou en gérant la disponibilité des ressources humaines et pièces de rechange, ainsi que la maintenance préventive. Il lance les travaux en fonction des paramètres de l’entreprise.” Et Gert Stalpaert de poursuivre: “Bien que le système ne soit pas en service depuis bien longtemps et qu’il mérite encore quelques adaptations/compléments, il a déjà largement prouvé son utilité. Dans la ‘nouvelle’ organisation, la responsabilité directe des activités est déléguée aux responsables des divers services. Je pourrais dire que ma fonction est un peu incorporée dans un ‘bureau d’entreprise’, ce qui me permet d’opérer à un tout autre niveau.» Cette ‘nouvelle’ organisation, qui détache le planning de l’exécution directe, induit, selon Gert Stalpaert, une forte amélioration de l’efficacité et de la qualité. Et de conclure: «L’automatisation exacerbée, les exigences toujours plus contraignantes du client (interne), la concurrence plus acerbe… ont rendu la maintenance plus critique pour l’activité de l’entreprise. La bonne compréhension de l’impact de la maintenance est dès lors devenue indispensable. Pour assurer une bonne maintenance, il faut libérer des moyens pour du matériel et du personnel. Une bonne maintenance garantit une meilleure fiabilité et disponibilité des installations. Et puisque le logiciel que nous utilisons est transparent, on peut également l’employer pour expliquer les raisons d’un choix spécifique aux techniciens de maintenance. De la sorte, nous pouvons les motiver à participer au processus d’amélioration en exploitant leurs observations.” <<

 

©