Ultrasone detectie
van corrosie in automatische sprinklersystemen

version française

Sinds meer dan een eeuw worden automatische brandblus- of sprinklersystemen gebruikt om personen, gebouwen en hun inhoud tegen de catastrofale gevolgen van een eventuele brand te beschermen. Gedurende de jaren is gebleken dat dergelijke systemen zeer efficiënt zijn bij het bestrijden van branden in hun vroegste stadia. Er zijn verschillende types systemen beschikbaar (droog, nat, gemengd,…) om aan de grote hoeveelheid mogelijke omgevingen tegemoet te komen.

De algemene opbouw van alle sprinklersystemen is echter dezelfde : een uitgebreid buizenstelsel verbindt een watervoorziening met de sprinklerkoppen, die op een adequate manier over de te beschermen ruimte verdeeld zijn. In geval van brand openen één of meerdere koppen boven de brandhaard zich en stroomt er water door de pijpen dat zich via de koppen over de beginnende brand verspreidt en zo voor een blussende werking zorgt.Aangezien sprinklersystemen gedurende vele jaren een efficiënte werking op elk mogelijk ogenblik moeten verzekeren, is het van groot belang dat dergelijke installaties in goede staat gehouden worden. Er zijn namelijk een aantal fenomenen die ervoor kunnen zorgen dat sprinklersystemen na een zekere tijd hun doel niet meer kunnen verwezenlijken. Eén van die fenomenen is microbiologische corrosie.

Wat is microbiologische corrosie (MIC) ?
Met microbiologische corrosie, ook kortweg als MIC aangeduid, wordt die klasse van corrosiefenomenen bedoeld waarbij biologische organismes, meestal bacteriën, een belangrijke rol spelen. MIC is een probleem dat reeds een hele tijd bekend is in de chemische, petrochemische en nucleaire industrie. Onderzoek heeft aangetoond dat MIC geen aparte vorm van corrosie is, maar dat de werking van sommige organismes ervoor kan zorgen dat bepaalde corrosievormen sneller optreden of zelfs dat er corrosie optreedt waar er zonder de bacteriologische werking geen sprake van zou zijn. De bacteriën die corrosieprocessen beïnvloeden, kunnen algemeen in twee klassen ingedeeld worden :

a) Anaërobe bacteriën
Deze bacteriën gedijen het beste binnen zuurstofarme omgevingen. Het meeste bekende voorbeeld van dit type organismes zijn de sulfaat reducerende bacteriën (b.v. desulfovibrio, desulfotomaculum,…).

b) Aërobe bacteriën
Deze bacteriën hebben een zuurstofrijke omgeving nodig om te kunnen overleven. Het meest bekende voorbeeld hier zijn de zwaveloxiderende bacteriën (b.v. thiobacillus).
De werking van aërobe bacteriën kan bovendien locaal een zuurstofarme omgeving creëren waarin anaërobe bacteriën zich kunnen voortplanten. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de werking van de aërobe bacteriën tot de vorming van een goed hechtende laag corrosieproducten leidt. Onder deze laag kunnen zich vervolgens anaërobe bacteriën nestelen. MIC wordt dus meestal niet door één alleenstaand type bacterie veroorzaakt, maar is vaak een samenwerking tussen de verschillende types.
Er zijn een aantal mechanismes die ervoor kunnen zorgen dat de aanwezigheid van bacteriën tot een versnelde corrosie leiden. De belangrijkste mechanismes zijn de volgende :
a) De werking van de bacteriën zorgt voor een hechtende afzetting op de structuur. Deze afzetting leidt op zijn beurt tot de vorming van een zuurstofconcentratiecel en versnelde corrosie. Onder de afzetting kunnen eveneens zekere ionen (b.v. chlorides) zich concentreren en zo voor een locaal zeer agressief milieu zorgen.
b) Het metabolisme van de bacteriën leidt tot de vorming van agressieve zuren en dus tot een sterk corrosieve omgeving. De aerobe bacterie thiobacillus genereert bijvoorbeeld zwavelzuur en dit in locale concentraties tot 10 %.
c) Sommige bacteriën zorgen voor een directie oxidatie van metaalionen.
De werking van biologische organismes leidt meestal tot sterk gelocaliseerde corrosievormen en kan een invloed hebben op het gedrag van de meeste materialen (ijzer, constructiestaal, roestvast staal, koper, aluminium) die in algemene engineering toepassingen gebruikt worden.

Microbiologische corrosie in sprinklersystemen
Automatische sprinklersystemen worden gedurende hun volledige levensduur blootgesteld aan een vochtige omgeving die vaak hoge concentraties van de hierboven vermelde bacteriën bevatten. Dit geldt zowel voor natte systemen, waarvan de pijpen continu met stilstaand water gevuld zijn, als voor droge systemen, die periodiek met water onder druk dienen geplaatst te worden. De condities in sprinklersystemen zijn bovendien stagnant wat bijdraagt tot een hoog risico op het ontstaan van microbiologische corrosie. Dat deze corrosievorm ook effectief teruggevonden wordt in sprinklersystemen, wordt in de illustraties getoond waarop duidelijk de MIC aantasting te zien is zoals ze in een aantal sprinklersystemen werd teruggevonden. (foto’s van MIC)
Wanneer MIC optreedt in sprinklersystemen, kan dit twee gevolgen hebben :
a) De locale aantasting van de buiswand en het resulterende metaalverlies kan na verloop van tijd tot een volledige perforatie van de wand en tot lekken leiden. De hieruit voortvloeiende waterschade kan tot substantiële financiële verliezen leiden.
b) De werking van de bacteriën leidt tot belangrijke afzettingen op de buiswand. Deze afzettingen groeien vanop de buiswand naar binnen toe en zorgen voor een afname van de effectieve diameter van de pijpleiding. Wanneer niet ingegrepen wordt, kan MIC ervoor zorgen dat een buis volledig verstopt geraakt. De opgebouwde corrosieproducten kunnen bovendien bij het in werking treden van het systeem afbreken en verderop de sprinklerkoppen verstoppen.
Vanuit een veiligheidsstandpunt bekeken, is het tweede gevolg zeker het belangrijkste. Gedeeltelijke of volledige verstoppingen van de buizen of de sprinklerkoppen van een sprinklersysteem zullen de waterstroming hinderen en kunnen ertoe leiden dat, in geval van brand, de benodigde hoeveelheid water niet naar de gewenste plaats kan gebracht worden. De aanwezigheid van MIC in het buizenstelsel van een sprinklersysteem kan de efficiënte werking dus zeer sterk verhinderen en in extreme gevallen zelfs volledig onmogelijk maken. Dat een dergelijke situatie tot zeer hoge financiële en persoonlijke verliezen kan leiden, behoeft geen betoog.
Het MIC probleem in sprinklersystemen, en in pijpleidingen in het algemeen, is des te gevaarlijker aangezien de gevolgen ervan extern niet zichtbaar zijn en niet met de klassieke inspectiemethodes kunnen waargenomen worden. De catastrofale gevolgen van MIC worden enkel duidelijk wanneer in geval van brand het blussyteem zijn functie niet bleek te vervullen.
De onzichtbaarheid van het systeem, gecombineerd met het feit dat sprinklers in het ideale geval gedurende hun volledige levensduur niet in werking treden, heeft er eveneens toe geleid dat het MIC probleem tot op heden weinig bekend is. Een aantal recente gevallen hebben in de USA echter geleid tot een groeiende bewustwording van het probleem. Bij één van de gevallen, in de staat Iowa, bleek na een brand in een bejaardentehuis dat de bluskoppen wel degelijk opengegaan waren, maar dat er geen water door gestroomd was. Het systeem bleek volgens de geldende regels onderhouden en geïnspecteerd geweest te zijn. Nader onderzoek toonde aan dat het systeem vol zat met roestkleurige, harde afzettingen die de buizen gedeeltelijk verstopten. Onder deze afzettingen was verregaande putcorrosie opgetreden. Deze bevindingen zijn typisch voor microbiologische corrosie en de aanwezigheid werd bevestigd door bacteriologisch onderzoek waarin aangetoond werd dat bacteriën in grote concentraties aanwezig waren. Na dit incident werden in dezelfde staat nog een aantal andere gevallen vastgesteld waarbij gedeeltelijke verstoppingen veroorzaakt werden door de aanwezigheid van MIC.
De aanwezigheid van MIC en dit zelfs in goed onderhouden en regelmatig geïnspecteerde sprinklersystemen heeft er in de USA toe geleid dat besloten werd om de ernst van het probleem te onderzoeken en mogelijke remediëringen voor te stellen. Hiertoe werd door het National Fire Protection Agency en de American Fire Sprinkler Association een werkgroep opgericht die het analyseren van het MIC probleem tot doel heeft.

MIC: oplossingen ?
Waar er problemen met MIC vastgesteld zijn, worden heden ten dage meestal twee acties ondernomen : een schoonmaak of vervanging van de aangetaste onderdelen en een chemische behandeling van het leidingwater om problemen in de toekomst te vermijden. Deze oplossingen zijn echter in vele gevallen niet effectief omdat men er, door de goede hechting van de corrosieproducten, niet in slaagt om de aantasting volledig te verwijderen ofwel omdat de bacteriën zich na een chemische behandeling kunnen herstellen en een hernieuwde werking kennen.
Een groot deel van het probleem bestaat erin dat de aanwezigheid van MIC tot nog toe zeer moeilijk waar te nemen en onder controle te houden was. Informatie over de aanwezigheid van MIC kon tot nog toe enkel bekomen worden uit metallurgische en microbiologisch onderzoek van de installatie, wat geen sluitende uitspraak opleverde over een eventuele aantasting en de plaats en ernst van de aantasting. Tot nog toe wordt daar meestal enkel ingegrepen op het moment dat de externe gevolgen van MIC (b.v. lekken) zichtbaar worden, een moment waarop de aantasting reeds in een ver gevorderd stadium verkeert. Een betere oplossing zou erin kunnen bestaan om sprinklersystemen op een periodieke manier te inspecteren op de aanwezigheid van corrosieproducten. Bij voorkeur gebeurt deze inspectie met een minimale verstoring van het sprinklersysteem. Op deze manier kan men vervolgens reeds in het vroegste stadium van de aantasting ingrijpen en de nodige maatregelen nemen om meer catastrofale gevolgen te vermijden.

MICScan: ultrasone detectie van MIC
Klassieke inspectieschema’s voor sprinklersystemen houden meestal niet expliciet rekening met de eventuele aanwezigheid van MIC in het buizenstelsel en voorzien dan ook geen stappen om de corrosieproducten te detecteren. De praktijk heeft dan ook aangetoond dat systemen die perfect aan alle inspectievoorwaarden voldeden toch een uitgebreide MIC aantasting konden vertonen. Het lijkt dan ook wenselijk om in de toekomst tijdens periodieke inspecties de nodige aandacht te besteden aan het MIC probleem. Een techniek die hiervoor kan gebruikt worden, dient bij voorkeur aan de volgende voorwaarden te voldoen :
a) De controle op de aanwezigheid van MIC dient op een externe wijze te gebeuren. Hiermee wordt bedoeld dat het buizenstelsel in zijn originele toestand gelaten wordt en niet bijvoorbeeld opengemaakt wordt om een tijdrovende endoscopische inspectie uit te voeren. Bij voorkeur wordt de werking van het systeem zo weinig mogelijk verstoord en ideaal kunnen de sprinklers tijdens de inspectie gewoon in gebruik blijven.
b) De inspectie dient op een snelle en efficiënte manier uitgevoerd te worden om de kosten van de inspectie zo laag mogelijk te houden en de werking van de ruimte waarin de sprinklers geïnstalleerd staan zo weinig mogelijk te verstoren.
c) De meting moet voldoende betrouwbaar zijn opdat ze een duidelijke waarde zou toevoegen aan de inspectie en het probleem zoveel mogelijk zou oplossen.
METALogic heeft de beschikking over een ultrasone techniek die toelaat om de inwendige corrosietoestand van pijpleidingen op een globale, niet-intrusieve en quantitatieve manier op te meten. De techniek, die gecommercialiseerd wordt onder de naam MICScan, maakt gebruik van twee ultrasone sensoren die in contact gebracht worden met de wand van de leiding. Eén van de sensoren wordt als zender gebruikt : deze sensor stuurt een ultrasone golf in de wand van de pijpleiding. De golf plant zich voort rond de omtrek van de leiding en wordt uiteindelijk gedetecteerd door de ontvangende sensor. Wanneer er inwendige corrosie is opgetreden, zal het voortplantingspad van de golf verstoord worden. Door deze verstoringen op te meten bij de ontvangende sensor en te vergelijken met een referentie kan op deze manier de aanwezigheid van inwendige corrosie gedetecteerd worden. De figuur toont hoe de sensoren langsheen de lengte van de pijp bewogen worden om een volledige inspectie te bekomen.
Eens de aanwezigheid van corrosie vastgesteld is, kan het systeem bovendien ook gebruikt worden om de resterende wanddikte op de gecorrodeerde plaatsen op te meten. Op deze manier bekomt men dus zowel een aanduiding van de plaats waar corrosie is opgetreden als quantitatieve informatie over de mate van aantasting. Door de techniek te gebruiken binnen een periodiek inspectieschema kan op een relatief simpele en snelle manier informatie bekomen worden over de inwendige toestand van het buizenstelsel en kunnen mogelijke corrosieproblemen in hun vroegste stadium geremedieerd worden.
In vergelijking met klassieke ultrasone systemen heeft de MICScan het voordeel dat op een beperkte tijd een inspectie met volledige bedekking van de leiding kan bekomen worden, wat de hoeveelheid informatie verhoogt en de betrouwbaarheid van de meting sterk ten goede komt. De tijd die nodig is voor een volledige inspectie hangt af van de toegankelijkheid van het sprinklersysteem, de vereiste nauwkeurigheid en de mate waarin het systeem is aangetast door MIC. Een volledige inspectie kan 2 tot 30 dagen in beslag nemen, afhankelijk van de uitgebreidheid van het sprinklersysteem in kwestie. Hierbij dient nogmaals benadrukt te worden dat de sprinklers tijdens inspectie niet uit gebruik dienen genomen te worden. De meetapparatuur is bovendien zodanig ontworpen dat ze kan gebruikt worden door technisch personeel.
Toepassing van de MICScan in praktische situaties in de USA heeft aangetoond dat de meting zeer betrouwbaar zijn. Deze geavanceerde ultrasone meting kan dus gebruikt worden voor het bekomen van informatie die tot op heden niet beschikbaar was en kan zodoende bijdragen tot de efficiënte werking van automatische sprinklersystemen en tot het verhogen van de brandveiligheid van kostbare gebouwen.

Détection ultrasonore de la corrosion
dans les systèmes sprinkler automatiques

Depuis plus d’un siècle on utilise des extincteurs et des systèmes sprinkler automatiques pour protéger les personnes, les bâtiments et leur mobilier contre les conséquences catastrophiques d’un éventuel incendie. Durant des années ces systèmes se sont montrés très efficaces dans les premiers stades de la lutte contre l’incendie. Différents systèmes sont disponibles ( sec, mouillé, mixte, …) pour pouvoir répondre à un grand nombre de situations différentes.

La configuration générale de tous les systèmes sprinkler est identique : un réseau de tuyaux relie la source d’approvisionnement en eau aux têtes sprinkler qui sont réparties de manière adéquate dans les espaces à protéger. En cas d’incendie une ou plusieurs têtes s’ouvrent au-dessus du foyer et l’eau, amenée par les tuyaux, se répand sur le foyer naissant avec un effet d’extinction.
Comme les installations sprinkler doivent assurer un fonctionnement efficace à chaque instant et ceci pendant de nombreuses années, il est primordial que ces installations soient maintenues en parfait état de fonctionnement.
Néanmoins, certains phénomènes peuvent, dans le temps, entraver le fonctionnement efficace d’une installation sprinkler. Un de ces phénomènes est la corrosion micro-biologique.

Qu’est-ce que le corrosion micro-biologique (MIC) ?
Par corrosion micro-biologique, en abrégé MIC, on désigne la classe de phénomènes de corrosion dans laquelle les organismes biologiques , le plus souvent des bactéries, jouent un rôle important. La corrosion MIC est un problème connu depuis longtemps dans l’industrie chimique, pétrochimique et nucléaire.
Des recherches ont démontrés que la corrosion MIC n’est pas une forme de corrosion spécifique, mais que l’action d’organismes peut activer l’apparition de certaines formes de corrosion ou même provoquer une corrosion là où il n’y en aurait pas sans action bactériologique.
Les bactéries qui influencent les processus de corrosion peuvent être divisées en deux catégories :
a) Les anaérobies
Ces bactéries se développent principalement en milieu pauvre en oxygène. Les plus connues sont les bactéries réductrices de sulfates ( p.ex. desulfovibrio, desulfotomaculum, … ).
b) Les aérobies
Ces bactéries ne survivent qu’en milieu riche en oxygène . L’exemple le plus connu sont les bactéries oxydant le soufre (p.ex. thiobacillus).
De surcroît, l’action des aérobies peut créer localement un milieu pauvre en oxygène ou les anaérobies peuvent se reproduire. Par exemple, dans le cas où l’action des aérobies a formé une couche bien adhérente de dépôts de produits corrosifs. Les anaérobies peuvent ensuite se loger sous cette couche de produits corrosifs.
La corrosion MIC n’est donc généralement pas provoquée par une sorte de bactéries, mais souvent par l’interaction de différentes bactéries.
Un certain nombre de mécanismes activeront même la corrosion due à la présence de bactéries. Les principaux mécanismes sont :
a) L’action des bactéries est à l’origine de dépôts adhérents à la structure. Ces dépôts peuvent à leur tour produire une concentration d’oxygène et ainsi accélérer la corrosion. Certains ions (p.ex. les chlorites) peuvent se concentrer sous ces dépôts et être à l’origine d’un milieu localement très agressif.
b) Le métabolisme des bactéries conduit à la formation d’acides agressifs et ainsi à environnement très corrosif. Par exemple, l’aérobie thiobacillus génère de l’acide sulfurique pouvant atteindre des concentrations locales de 10%.
c) Certaines bactéries provoquent une oxydation directe des ions métalliques. L’action d’organismes biologiques mène souvent à des formes de corrosion fortement localisées pouvant influencer le comportement de la plupart des matériaux (fer, acier de construction, acier inoxydable, cuivre, aluminium) utilisés dans les applications de l’ingénierie générale.

Corrosion micro-biologique dans les systèmes sprinkler
Les systèmes sprinkler automatiques sont exposés pendant toute leur durée de vie à un environnement humide qui contient fréquemment, et en de fortes concentrations, les bactéries susmentionnées. Ceci est valable aussi bien pour les systèmes mouillés, dont les tuyaux sont continuellement remplis d’eau stagnante, que pour les systèmes secs, qui régulièrement doivent être mis sous pression avec de l’eau.
De plus, les conditions dans les systèmes sprinkler sont caractérisées par une immobilité qui augmente sensiblement le risque de développement d’une corrosion micro-biologique.
Que cette corrosion se retrouve effectivement dans les systèmes sprinkler est mis en évidence par les photos sur lesquelles les dégradation MIC apparaissent clairement telles qu’elles furent trouvées dans un certain nombre de systèmes sprinkler.
Une corrosion MIC, qui se manifeste dans un système sprinkler, peut avoir deux conséquences:
a) La dégradation locale de la paroi du tuyau et la perte de métal en résultant peut, à terme, aboutir à une perforation complète et provoquer des fuites. Les dégâts d’eau en résultant peuvent être à l’origine de pertes financières substantielles.
b) L’action des bactéries provoque des dépôts importants sur la paroi des tuyaux. Ces dépôts croissent au départ de la paroi vers l’intérieur, diminuant ainsi le diamètre effectif des conduites. Sans intervention, les tuyaux peuvent, à terme, s’obstruer complètement. De surcroît, les produits de corrosion ainsi constitués risquent de se détacher lors de la mise en service du système et de boucher les têtes sprinkler.
Le second effet est, du point de vue de la sécurité, certainement le plus d’important. L’obstruction partielle ou complète des tuyaux ou des têtes sprinkler gênera la circulation d’eau et empêchera, en cas d’incendie, l’arrivée d’eau en quantité suffisante à l’endroit nécessaire. La présence d’une corrosion MIC dans la tuyauterie d’un système sprinkler peut en réduire fortement l’efficacité et, dans le cas extrême, le rendre totalement inopérant. Une telle situation peut avoir des conséquences extrêmement graves.
Le problème de la corrosion MIC dans les systèmes sprinkler et, en général, dans toute tuyauterie est d’autant plus dangereux que les effets de cette corrosion ne sont pas visibles de manière externe, ni détectables par les méthodes d’inspection classiques.
Les effets catastrophiques de la corrosion MIC ne seront réellement tangibles qu’après un incendie au cours duquel le système d’extinction aura été défaillant.
L’invisibilité du système combiné au fait, qu’idéalement, les sprinklers n’entrent pas en fonction pendant leur durée de vie, ont contribué à la méconnaissance actuelle du problème de la corrosion MIC. Plusieurs cas récents aux USA ont provoqué un prise de conscience du problème. Dans un des cas, une maison de repos dans l’Iowa, il s’avéra après l’incendie que le têtes s’étaient bien ouvertes mais que l’eau n’avait pas pu s’en écouler. Le système avait cependant été entretenu et inspecté suivant les règles en vigueur. Une enquête révéla que le système était plein de dépôts durs de couleur rouille qui obstruaient partiellement les tuyaux. Sous les dépôts on trouva également une forte corrosion par piqûration. Ces constatations sont caractéristiques pour une corrosion micro-biologique dont la présence fut confirmée par un examen bactériologique qui révéla de fortes concentrations de bactéries. Après cet incident, et dans le même état, plusieurs autres cas d’obstruction partielle causée par une corrosion MIC furent observés. La présence de corrosion MIC dans des systèmes, même bien entretenus et régulièrement inspectés, fut à l’origine d’une enquête pour connaître la gravité du problème et les remèdes à y apporter. A cet effet un groupe d’étude fut constitué par le National Fire Protection Agency et l’American Sprinkler Association.

Corrosion MIC : quelles solutions ?
Actuellement, en cas de corrosion MIC, deux actions sont entreprises: le nettoyage ou le remplacement des parties détériorées et le traitement chimique de l’eau courante pour éviter les problèmes dans le futur.
Ces interventions ne sont pas toujours efficaces car, vu la forte adhérence des produits de corrosion, on ne parvient pas à les éliminer complètement et/ou parce que les bactéries peuvent se rétablir après un traitement chimique et reprendre ensuite leur action.
La grande difficulté est que la présence d’une corrosion MIC est difficilement décelable et à maintenir sous contrôle. Jusqu’à ce jour la présence d’une corrosion MIC ne pouvait être confirmée que par une analyse métallurgique et micro-biologique de l’installation. Analyse pas toujours fiable quant à la présence d’une corrosion éventuelle, son emplacement et sa gravité. Jusqu’à présent une intervention n’était généralement décidée que lorsque les suites externes de la corrosion MIC (p.ex. fuites) devenaient visibles, donc au moment ou la corrosion est déjà dans un stade très avancé. Une meilleure solution consisterait à soumettre l’installation à une inspection périodique sur la présence de produits de corrosion, de préférence avec le moins de perturbations possibles pour le système sprinkler. Ainsi on pourrait, dès le premier stade de la corrosion, intervenir et prendre les mesures adéquates pour éviter toute catastrophe ultérieure.

MICScan: détection ultrasonore de la corrosion MIC
Les schémas d’inspection des systèmes sprinkler ne tiennent généralement pas explicitement compte de la présence éventuelle d’une corrosion MIC dans la tuyauterie.
Ils ne prévoient donc pas de procédure pour détecter les produits de corrosion.
La pratique à démontré que certains systèmes, qui répondaient à tous les critères d’inspection, pouvaient cependant présenter une corrosion MIC étendue. Il est donc souhaitable qu’à l’avenir les inspections périodiques consacrent l’attention nécessaire à la corrosion MIC. La technique d’inspection à appliquer devrait, de préférence, répondre aux critères suivants :
a) L’ inspection de la présence d’une corrosion MIC doit se faire de manière externe. Le but étant que la tuyauterie reste dans son état originel sans être ouverte pour effectuer une inspection endoscopique fastidieuse. Le système sera de préférence perturbé le moins possible et idéalement devrait rester en fonction lors de l’inspection.
b) L’inspection doit être rapide et efficace afin de maintenir le coût à un niveau le plus bas possible et de perturber au minimum le fonctionnement du local ou se trouve l’installation sprinkler.
c) Les mesures doivent être suffisamment fiables afin d’ajouter une valeur à l’inspection et de résoudre au mieux le problème.
METALogic dispose d’une technique ultrasonore qui permet de mesurer d’une manière globale et quantitative l’état de corrosion interne de canalisations et ceci sans intrusion. Cette technique, commercialisée sous le nom de MICScan, utilise deux capteurs à ultrasons qui sont mis en contact avec la paroi de la conduite. Un des capteurs à une fonction d’émetteur : il émet une onde ultrasonore dans la paroi de la conduite. Cette onde se propage autour de la circonférence de la paroi et sera finalement détectée par le capteur récepteur. Une corrosion interne perturbera la propagation de l’onde ultrasonore. En mesurant ces perturbations près du capteur récepteur et, en les comparant avec une référence, on peut détecter la présence d’une corrosion interne. La figure montre comment les senseurs sont guidés le long de la canalisation afin d’obtenir une inspection complète.
Le système permet également, dès que la corrosion est repérée, de mesurer l’épaisseur restante de la paroi aux endroits corrodés. Ainsi on obtient, non seulement, une indication de l’emplacement de la corrosion, mais également une information quantitative sur le degré de corrosion. En incorporant cette technique dans un schéma d’inspection périodique on peut obtenir de manière relativement simple et rapide des informations sur l’état interne de la tuyauterie, permettant ainsi de remédier aux problèmes de corrosion dès leur premier stade.
Le système MICScan a, comparé aux systèmes ultrasonores classiques, l’avantage de pouvoir effectuer, en un laps de temps réduit, une inspection couvrant la totalité des canalisations, ce qui augmente sensiblement la quantité des informations disponibles ainsi que la fiabilité des mesures. Le temps nécessaire pour réaliser une inspection complète dépend de l’accessibilité du système sprinkler, de la précision recherchée et du degré de corrosion MIC du système. Une inspection complète peut prendre 2 à 30 jours suivant l’étendue du système sprinkler à inspecter. Signalons à nouveau que, pour cette inspection, le système sprinkler ne doit pas être mis hors service. L’appareillage de mesure est conçu pour être utilisé par des techniciens.
L’application de la technique MICScan dans des situations pratiques aux USA a démontré la fiabilité des mesures. Cette technique de pointe ultrasonore peut être utilisée pour la recherche de nouvelles informations, pour contribuer au fonctionnement efficace des systèmes sprinkler et augmenter la sécurité incendie de bâtiments de grande valeur.