Veilig ‘Liften’
Nieuwe wetgeving voor liftonderhoud

version française

In België zijn meer dan 70.000 liften in gebruik, waarvan, volgens sommige bronnen, de helft het vereiste veiligheidsniveau niet haalt. Een nieuw Koninklijk Besluit, dat onlangs van kracht werd, moet hier eindelijk verandering in brengen.

Maintenance Magazine kon, ter gelegenheid van de Bemas Maintenance Day die handelde over ‘Onderhoud en Veiligheid, enkele cijfers inkijken en stelde vast dat er jaarlijks zo’n 1.000 gebruikers van liften het slachtoffer zijn van een ongeval, waarvan twee à drie met dodelijke afloop. Grootste oorzaak voor dergelijke ongevallen – meestal in residentiële gebouwen – zijn de niveauverschillen tussen lift en bestemmingsplatform, het ontbreken van of defecte kooideuren en geen of onvoldoende verlichting. Daarnaast worden nog eens zo’n driehonderd onderhoudstechnici slachtoffer van een (werk)ongeval tijdens diverse onderhoudsbeurten. Hoogtijd om de veiligheidsvoorschriften bij te schroeven.

Wetten en plichten
Sinds de zomer van 1999 was er reeds een Europese richtlijn in voege die ook in de Belgische wetgeving werd opgenomen, over de veiligheid van nieuwe liften. Echter, deze wetgeving had geen betrekking op liften van vóór die datum. Het nieuwe Koninklijke Besluit, reeds in voege sinds maart van dit jaar, moet hier verandering in brengen. Inspecties, regelmatige onderhoudsbeurten en preventieve risicoanalyses moeten voortaan ook voor die ‘oudere’ liften een betere veiligheid verzekeren. Vanaf heden geldt dus voor alle liften dezelfde verplichtingen. M.a.w. alle liftkooien moeten, indien niet aanwezig, worden voorzien van een kooideur en een bidirectioneel communicatiesysteem, zodat zowel de liftgebruiker(s) als de ontvanger van de noodoproep met elkaar kunnen communiceren. Daarnaast moet de ruimte waarin de kooi zich beweegt ontoegankelijk zijn voor onbevoegden. De wetgever heeft wel een stappenplan voorzien om, de liften die niet beantwoorden aan de nieuwe norm, geleidelijk aan te passen. Een eerste stap is dat vanaf heden alle liften een risicoanalyse moeten ondergaan door een erkend inspectieorganisme. Het Koninklijk Besluit heeft hiervoor volgende data voorzien: bij liften van vóór 1958 moeten de risicoanalyses voltooid zijn tegen 10 mei 2004; liften van tussen 1958 en 1984 tegen 10 mei 2005 en liften van tussen 1984 en 1996 tegen 10 mei 2006. Vervolgens moet om de tien jaar een nieuwe grondige risicoanalyse geschieden. Deze nieuwe norm geldt voor alle liften, dus zowel voor deze die gebruikt worden in residentiële gebouwen als in bedrijven.

Inspectie en onderhoud
Vanaf heden moet dus elke beheerder van gebouwen de aanwezige lift(en) laten inspecteren en onderhouden. Zoals reeds aangehaald moeten de inspecties gebeuren door een erkend inspectieorganisme dat opereert onder de naam EDTC (Externe Dienst voor Technische Controles). Het EDTC is ook bevoegd om, bij vaststelling van ernstige risico’s, de lift buiten werking te stellen, tot het euvel is verholpen of tegemoet komt aan de nieuwe norm. Het onderhoud moet geschieden door een onderhoudsfirma overeenkomstig de instructies van de liftproducent. Indien deze instructies echter niet (meer) beschikbaar zijn – wat kan voorkomen bij oudere liften – moet het onderhoud minimum tweemaal per jaar geschieden. Uitzondering op deze regel wordt gemaakt wanneer het preventief onderhoud wordt uitgevoerd door een gecertificeerd onderhoudsbedrijf. In dit geval volstaat één preventieve inspectie door het EDTC, aangevuld met een halfjaarlijkse inspectie. Voorwaarde is wel dat, indien er bepaalde gebreken worden vastgesteld, deze ook daadwerkelijk worden hersteld. <<

Prendre l’ascenseur en toute sécurité
Nouvelle législation pour l’entretien des ascenseurs

La Belgique compte plus de 70.000 ascenseurs en fonctionnement, dont la moitié ne répondent pas, selon certaines sources, au niveau de sécurité exigé. La récente promulgation d’un nouvel Arrêté Royal doit modifier cette situation.

A l’occasion du Bemas Maintenance Day qui traitait de ‘L’entretien et la Sécurité’, Maintenance Magazine a pu consulter certains chiffres et constater que chaque année, quelque 1000 utilisateurs d’ascenseurs sont victimes d’un accident. Deux à trois de ces accidents connaissent malheureusement une issue fatale. La plus grande cause de ces accidents – qui ont généralement lieu dans des bâtiments résidentiels – réside dans les différences de niveau entre l’ascenseur et la plate-forme de destination, l’absence ou la défaillance des portes des cages et l’absence ou le manque d’éclairage. Environ 300 techniciens de l’entretien sont également victimes d’un accident (de travail) durant les différents entretiens. Voilà de quoi inciter l’adaptation des prescriptions de sécurité.

Lois et obligations
Lors de l’été 1999, une directive européenne relative à la sécurité des nouveaux ascenseurs a été reprise dans la législation belge. Cependant, cette législation ne portait pas sur les ascenseurs plus anciens. Le nouvel Arrêté Royal, qui est en vigueur depuis le mois de mars dernier, doit résoudre ce manquement. Les inspections, les entretiens réguliers et les analyses de risques préventives doivent désormais également assurer une meilleure sécurité des ascenseurs ‘plus anciens’.
Tous les ascenseurs doivent dès à présent répondre aux mêmes obligations. En d’autres termes, toutes les cages d’ascenseurs doivent, si cela n’est pas le cas, être dotées d’une porte de cage et d’un système de communication bidirectionnel afin que l’utilisateur de l’ascenseur et le destinataire de l’appel d’urgence puissent communiquer ensemble. En outre, l’espace dans lequel se déplace la cage doit être inaccessible aux personnes non autorisées. Le législateur a prévu un plan par phases pour adapter progressivement les ascenseurs ne répondant pas à la nouvelle norme. Première étape : tous les ascenseurs doivent désormais faire l’objet d’une analyse des risques par un organisme d’inspection agréé. L’Arrêté Royal a prévu les dates suivantes : pour les ascenseurs antérieurs à 1958, les analyses des risques doivent être terminées pour le 10 mai 2004 ; pour les ascenseurs construits entre 1958 et 1984, elles doivent être clôturées d’ici le 10 mai 2005 et pour les ascenseurs mis en service entre 1984 et 1996 d’ici le 10 mai 2006. Cette analyse approfondie des risques doit être réitérée tous les ans. Cette nouvelle norme s’applique à tous les ascenseurs, tant à ceux des bâtiments résidentiels qu’à ceux des entreprises.

Inspection et entretien
Chaque gestionnaire de bâtiments doit désormais faire inspecter et entretenir les ascenseurs existants. Comme nous l’avons déjà mentionné, les inspections doivent être effectuées par un organisme d’inspection reconnu qui opère sous le nom de SECT (Service Externe de Contrôles Techniques). S’il constate de sérieux risques, le SECT est également habilité à mettre l’ascenseur hors service jusqu’à ce que le problème soit résolu ou que l’ascenseur réponde à la nouvelle norme. L’entretien doit être assuré par une société d’entretien conformément aux instructions du fabricant. Si ces instructions ne sont plus disponibles – ce qui peut arriver pour les ascenseurs plus anciens – l’entretien doit avoir lieu deux fois par an. Seule exception à cette règle, la réalisation de l’entretien préventif par une société d’entretien certifiée. Dans ce cas, une inspection préventive par le SECT complétée par une inspection semestrielle suffit. A condition toutefois d’effectivement réparer tout manquement constaté. <<