|
Voedselinfecties
Hygiëne in een handomdraai
version française
In Nederland komen per jaar 2 miljoen gevallen van voedselinfecties en
-vergiftigingen voor. Veel van deze infecties en vergiftigingen worden
veroorzaakt door een gebrek aan hygiëne. Het is dan ook niet zo verwonderlijk
dat in de Europese en nationale wetgeving een goede hygiëne in de voedselketen
centraal staat.
Een slechte persoonlijke hygiëne bij werknemers in de voedingsindustrie en de
catering wordt als belangrijkste oorzaak van voedselbesmetting beschouwd. Zo is
gebleken dat zo’n 40% van de medewerkers in de voedings- en cateringsector hun
handen niet wast na een bezoek aan het toilet (bron: Food Standards Agency,
2002). En dat terwijl in de voedselomgeving de handen de belangrijkste
overbrengers van schadelijke bacteriën en virussen zijn! Wanneer je bedenkt
welke schadelijke gevolgen dergelijke nonchalance een bedrijf kan berokkenen,
wordt meteen het belang van goede hygiëne duidelijk. Immers,
voedselvergiftigingen krijgen vandaag de dag onmiddellijk media aandacht. Dit
zorgt voor wantrouwen en bezorgdheid bij de consument. Bedrijven zien een
terugname van producten en dalende verkopen. Ze worden bovendien geconfronteerd
met rechtszaken, boetes of zelfs sluiting van een productie-eenheid. Om nog maar
te zwijgen van alle negatieve public relations.
Code
En dat is niet nodig. Want simpelweg door het toepassen van procedures die
zorgen voor een veilige voedselbehandeling kunnen besmettingen aanzienlijk
worden beperkt. Zo is de EU-richtlijn 93/43/EG ingesteld voor de hygiëne en
veiligheid van alle voedingsmiddelen. Een van de instrumenten van deze richtlijn
is de Hazard Analysis of Critical Control Points (HACCP). Daarnaast is in
Engeland de Britisch Retail Consortium (BRC) code voor de voedingsindustrie en
supermarkten ontwikkeld. In het voorkomen van voedselbesmetting en het
bevorderen van handhygiëne gaat deze code zelfs nog een stapje verder dan HACCP.
De BRC wordt dan ook steeds vaker in Nederland en België toegepast. Binnen de
code wordt een apart hoofdstuk gewijd aan persoonlijke hygiëne en wordt extra
aandacht besteed aan het geven van voorlichting en training aan het personeel.
100 miljoen
Naast bovengenoemde procedures is er nog een eenvoudigere manier om
infecties te verminderen: zorgen voor een goede handhygiëne. Bijna 60% van alle
mensen draagt namelijk de bacterie Staphylococcus aureus op zijn huid. Op
zichzelf is dit niet schadelijk, maar via een wondje kan de bacterie in het
lichaam terechtkomen en zich daar vermenigvuldigen. Deze bacteriën kunnen
vervolgens weer makkelijk in het voedsel terechtkomen tijdens het koken wanneer
handen van tevoren niet goed zijn gewassen. Daarnaast krijgen bacteriën tijdens
het productieproces van voedingsmiddelen, het vervoer ervan naar bijvoorbeeld de
supermarkt en de opslag aldaar, de kans om zich te vermenigvuldigen. Maar dat is
nog niet alles. Want wist u dat een besmet voorwerp zoals een deurklink to
veertien mensen op rij kan besmetten? En dat één bacterie op de hand zich
tijdens een werkdag kan vermenigvuldigen tot ongeveer 100 miljoen? Handen wassen
is daarom belangrijk wanneer het gaat om tegengaan van verspreiding van
bacteriën zoals de Staphylococcus aureus.
Drogen
Het beste resultaat wordt verkregen door de handen gedurende 30 seconden te
wassen. Dat betekent niet dat mensen die regelmatig hun handen wassen per
definitie goed bezig zijn. Want de belangrijkste stap bij het handen wassen is
het drogen ervan. Vochtige handen zijn namelijk een perfecte voedingsbodem voor
bacteriën: zij dragen 500 keer meer bacteriën over dan droge handen. Door de
handen grondig droog te wrijven, wordt een groot deel van de bacteriën
verwijderd. Overgebleven bacteriën zullen zich bovendien minder snel
vermeerderen (zie grafiek).
Het verdient de sterke aanbeveling om de handen te drogen met papieren
handdoekjes. Aangezien een handdoekje van katoen een bron van bacteriën is, zijn
papieren handdoekjes een goed en hygiënisch alternatief. Elk handdoekje komt
schoon uit de dispenser en wordt na gebruik weggegooid. De gebruiker loopt niet
het risico om vuil van een voorganger op de handen te vegen. Bijna alle
bacteriën zijn verdwenen na het drogen met handdoeken van goede kwaliteit.
Voortgaand onderzoek in het academisch ziekenhuis van Sahlgrenska, Zweden, legt
verdere nadruk op het belang van het drogen van de handen. Dit onderzoek,
opgezet door SCA Hygiene Products, toont aan dat het gebruik van absorberend
papier van groot belang is voor een efficiënte handhaving van de hygiëne.
Tijdens het onderzoek zijn de volgende stappen doorlopen:
§ infectie van de handen;
§ droogfase 2-5 minuten;
§ meten infectiewaarde;
§ handen wassen met water (geen zeep);
§ handen drogen met maximaal twee handdoekjes;
§ meting van het aantal overgebleven bacteriën op handen.
Verder bestaat er wetenschappelijk bewijs dat een droge hand duizendmaal minder
bacteriën verspreidt dan een natte hand (bron: Findon, Miller. Epidem Infect;
119:319–325, augustus 1997).
TAD-technologie
De technologie op papiergebied staat niet stil. Zo maakt een geheel nieuwe
technologie verbeterde absorptiesnelheid mogelijk, waardoor handen sneller
drogen na het wassen. Deze gebruikte technologie is de TAD-technologie, wat
staat voor ‘Through Air Drying’. Dit houdt in dat tijdens het drogen hete
luchtstromen door het papier worden geblazen. De handdoekjes kunnen zo tot negen
maal hun gewicht absorberen. Handen worden daarmee niet alleen snel, maar ook
grondig gedroogd. Bovendien is het materiaal zacht waardoor de handdoekjes
prettig aanvoelen en minder kans bestaat op huidbeschadigingen. Ideaal dus in
omgevingen waar hoge eisen worden gesteld aan hygiëne én comfort. <<
Infections alimentaires
L’hygiène en un tournemain
Chaque année, les Pays-Bas connaissent 2 millions de cas d’infections et
d’intoxications alimentaires. Bon nombre de ces infections et intoxications sont
dues à un manque d’hygiène. Il n’est dès lors pas surprenant que les
législations européenne et nationale insistent sur la bonne hygiène dans la
chaîne alimentaire.
Une mauvaise hygiène personnelle de la part des employés travaillant dans
l’industrie alimentaire et la restauration est considérée comme la principale
cause de contamination alimentaire. Il s’avère ainsi que près de 40% des
collaborateurs des secteurs alimentaire et de la restauration ne se lavent pas
les mains après avoir été aux toilettes (source : Food Standards Agency, 2002).
Et ceci alors que les mains constituent le principal vecteur de transmission de
bactéries et virus nocifs dans l’environnement alimentaire ! Quand on réfléchit
aux terribles préjudices qu’une telle négligence peut porter à une société, on
comprend d’emblée beaucoup mieux l’importance d’une bonne hygiène. De fait, les
intoxications alimentaires font aujourd’hui immédiatement la une des médias.
Elles suscitent la méfiance et l’inquiétude des consommateurs. Les sociétés
doivent assurer la reprise de produits et subissent une baisse des ventes. Elles
sont en outre confrontées à des procès, des amendes, voire même à la fermeture
d’une unité de production. Sans parler de toutes les relations publiques
négatives.
Code
Or, ce n’est pas une fatalité. En appliquant simplement les procédures qui
assurent un traitement sûr des aliments, les contaminations peuvent être
considérablement réduites. La directive EU 93/43/CE a été instaurée pour
l’hygiène et la sécurité de tous les aliments. La Hazard Analysis of Critical
Control Points (HACCP) constitue un des instruments de cette directive.
L’Angleterre a quant à elle développé le code British Retail Consortium (BRC)
pour l’industrie alimentaire et les supermarchés. En matière de prévention de la
contamination alimentaire et de stimulation de l’hygiène des mains, ce code va
encore plus loin que la HACCP. Le BRC est dès lors de plus en plus fréquemment
appliqué en Belgique et aux Pays-Bas. Un chapitre distinct du code est consacré
à l’hygiène personnelle et attire l’attention sur l’importance de l’information
et de la formation du personnel.
100 millions
Outre les procédures citées ci-dessus, il existe une méthode plus simple
pour réduire les infections, à savoir s’assurer de la bonne hygiène des mains.
Près de 60% des personnes portent sur leur peau la bactérie du staphylocoque
doré. En soi, cette bactérie n’est pas nocive mais elle peut, suite à une
blessure, aboutir dans le corps et s’y multiplier. Ces bactéries peuvent ensuite
à nouveau aboutir dans la nourriture durant la cuisson si l’on ne se lave pas
les mains avant. Par ailleurs, les bactéries ont la possibilité de se multiplier
durant le processus de production des aliments, durant leur transport vers les
supermarchés et leur stockage là-bas. Et ce n’est pas tout. Saviez-vous qu’un
objet contaminé comme une clenche de porte peut contaminer jusqu’à 14 personnes
successivement? Et qu’une seule bactérie sur la main peut proliférer sur une
journée de travail pour atteindre environ 100 millions de spécimens? Il est donc
important de se laver les mains pour éviter la propagation de bactéries comme le
staphylocoque doré.
Séchage
Le meilleur résultat est obtenu en se lavant les mains durant 30 secondes.
Cela ne veut pas dire que les gens qui se lavent régulièrement les mains sont
par définition sur la bonne voie. De fait, la principale étape lors du lavage
des mains est le séchage. Les mains humides constituent un bouillon de culture
parfait pour les bactéries : elles transmettent 500 fois plus de bactéries que
les mains sèches. En se séchant soigneusement les mains, on supprime une grande
part des bactéries. Les bactéries qui restent se multiplieront en outre moins
vite (voir graphique).
Il est fortement recommandé de se sécher les mains avec des serviettes en
papier. Puisque les serviettes en coton sont une source de bactéries, les
serviettes en papier constituent une bonne alternative hygiénique. Chaque
serviette qui sort du distributeur est propre et est jetée après utilisation.
L’utilisateur ne court pas le risque de récupérer la crasse du précédent sur ses
mains. Quasi toutes les bactéries sont éliminées si l’on se sèche les mains avec
des serviettes de bonne qualité. Une étude approfondie menée à l’hôpital
universitaire de Sahlgrenska en Suède insiste aussi sur l’importance du séchage
des mains. Cette étude, initiée par SCA Hygiene Products, démontre la grande
importance de l’utilisation de papier absorbant pour un maintien efficace de
l’hygiène. Durant l’étude, les étapes suivantes ont été parcourues :
· Infection des mains ;
· Phase de séchage 2-5 minutes ;
· Mesure de la valeur d’infection ;
· Lavage des mains à l’eau (sans savon) ;
· Séchage des mains avec maximum deux serviettes ;
· Mesure du nombre de bactéries résiduelles sur les mains.
Il existe aussi des preuves scientifiques démontrant qu’une main sèche propage
mille fois moins de bactéries qu’une main humide (source : Findon, Miller.
Epidem Infect; 119:319–325, août 1997).
Technologie TAD
La technologie dans le domaine du papier ne cesse d’évoluer. Une nouvelle
technologie, portant le nom de technologie TAD (l’abréviation de ‘Through Air
Drying’) permet ainsi une meilleure vitesse d’absorption et accélère le séchage
des mains après le lavage. Durant le séchage, des courants d’air chaud sont
soufflés à travers le papier. Les papiers peuvent absorber jusqu’à neuf fois
leur poids. Cette technologie sèche les mains plus vite et de manière plus
profonde. En outre, la matière étant douce, les serviettes ont une sensation
agréable et risquent moins d’abîmer la peau. Une solution idéale pour les
environnements posant des exigences élevées en matière d’hygiène et de confort.
<<
|
