Conditiebewaking van
126 windturbines


version française

Het Uckermark windpark VAN ENERTRAG nabij Berlijn is de grootste toepassing van conditie-monitoring in europa. grootschalig PREDICTIEF ONDERHOUD OP ZIJN BEST dus. In HET park zullen in de nabije toekomst niet minder dan 126 on-line systemen het trillingsgedrag van de windturbines MINuTIEUS bewaken.


Enertrag is een onafhankelijk, Duits energieconsortium dat zich toelegt op de ontwikkeling en bouw van windenergiecentrales. Het windpark in Uckermark is hierbij de bakermat van haar technologie. In dit park worden bijvoorbeeld door dochteronderneming Windfeld Systemtechnik GmbH prototypes van nieuwe turbines uitgetest. In dat kader moet ook de installatie van CMS-systemen (Condition Monitoring Systems) gezien worden: Enertrag verwacht dat de invoering van toestandsafhankelijk onderhoud (of conditiemonitoring) – al naargelang het type windturbines - een besparing zal opleveren van zo’n 20% van de werkings- en onderhoudskosten. Voor de installatie van het CMS-systeem ging het Duitse bedrijf een samenwerking aan met SKF. De bedoeling is dat er op termijn niet minder dan 126 Windcon-systemen voor on-line monitoring opgesteld worden. Op een ogenblik dat on-line onderhoudsbewaking geleidelijk meer aandacht krijgt van de industrie (ondermeer door het beschikbaar worden van goedkopere intelligente sensoren), is dit zonder meer een mooie illustratie van wat vandaag tot de mogelijkheden behoort.

Drie meetpunten
Het SKF WindCon systeem werk met drie meetpunten waar trillingsopnemers zijn opgesteld: de lagers op de hoofdas, de transmissiekast van de aandrijftrein op de turbine en de generator van elke windturbine. Door continu het trillingsgedrag van deze roterende mechanische systemen te bewaken en deze in relatie te brengen met gegevens uit het controlesysteem van de turbines, worden de operatoren in een vroeg stadium gewaarschuwd dat een turbine afwijkend gedrag begint te vertonen. Dit betekent doorgaans de start van een abnormale werking, wat een voorbijgaand, tijdelijk fenomeen kan zijn of de aanvang van een ernstige foutontwikkeling. De vroege waarschuwing geeft het windparkmanagement de mogelijkheid om te bepalen welke machine of welk mechanisch onderdeel aan de bron ligt van het afwijkend gedrag. Over de tijd kan hierdoor de graad van teruglopende prestaties bewaakt worden, zodat tijdig kan ingegrepen worden, mocht dit nodig blijken. Inspecties en herstellingen kunnen vooraf ingepland worden, op momenten dat dit een minimale invloed heeft op de output van de turbines. Met andere woorden: geen onverwachte turbinestilstanden, en dus ook geen onverwachte kosten. Dr. Konrad Iffarth, MD van Enertrag Energiedienst: “We hebben betrouwbaarheid en beschikbaarheid van de turbines ingeschreven als sleutelfactoren om windparken rendabel uit te baten. Het CMS-systeem waarschuwt vroegtijdig over negatieve trends in de voornaamste mechanische onderdelen van de turbine. Wanneer een trend onaanvaardbaar wordt, kunnen we de nodige reparaties tijdens de normale shutdowns plannen. Met de data uit het systeem kunnen we ook de reële oorzaken opsporen om terugkerende defecten te voorkomen.”

Kostenbesparingen
Onverwachte pannes leiden steeds tot hogere kosten dan geplande interventies. In de kostenvergelijking die Enertrag maakte om de Return-On-Investment van het CMS-systeem te berekenen, vallen vooral volgende besparingsposten op: minder verlies van energieproductie doordat de turbine niet onverwacht stilvalt; minder energieproductieverlies omdat de wachttijd tijdens bestelling en levering van de onderdelen korter is; de schade zelf zal geringer zijn doordat het om geplande onderhoudsinterventies gaat; minder werkuren per interventie door de kortere herstellingsduur; lagere reis- en verblijfskosten voor de onderhoudstechniekers; lagere kosten doordat er geen onverwachte huur van kranen en andere speciale gereedschappen nodig is.
Dr. Konrad Iffarth: “Een niet onaanzienlijke besparing wordt bovendien gerealiseerd doordat WindCon een gecertificeerd monitoringsysteem is. Zonder een door de verzekeraar gecer­ti­ficeerd CMS-systeem zou namelijk de ‘Revizionsklausel’ van Allianz (nvdr: één van de grootste verzekeraars van windturbines in Duitsland) van toepassing zijn. Deze clausule stipuleert dat alle lagers en bepaalde andere mechanische onderdelen om de 40.000 werkingsuren moeten vervangen worden.’

Standaard op netwerk
Het WindCon systeem is standaard ingelogd op het eigen netwerk van Enertrag. Toegang tot de monitoringdata kan in principe op elke PC in het netwerk. De grafische interface werkt op een zeer eenvoudige manier, met ‘verkeerslichten’ die aangeven of de werking van een onderdeel normaal verloopt, aandacht vereist of in het rood gaat. Deze grafische schermweergave werd speciaal ontwikkeld om ook niet-specialisten in te zetten voor de monitoring. Indien bijvoorbeeld een oranje of rood signaal optreedt, wordt een technicus verwittigd. Deze heeft toegang tot de data door eenvoudigweg op een sensorlocatie te klikken. Hij krijgt dan onmiddelijk een overzicht van alle historische gegevens van dat meetpunt. Op basis van deze data kan hij een onderliggende Fast Fourrier Transform (FFF) identificeren en exporteren voor analyse. Deze FFF geeft aan welke frequenties verantwoordelijk waren voor de hoge trillingsniveaus of alarmen. Een unieke eigenschap van WindCon is dat het ook toelaat om verschillende snelheidsklassen en/of meetpuntconfiguraties te isoleren. Dit maakt het mogelijk om snelheidsgerelateerde trends op te bouwen.”

De keuze van WindCon
Dr. Iffarth over de keuze van WindCon: “Gezien de sector waarin we actief zijn, is Enertrag op zoek gegaan naar de hoogste kwaliteit die de markt vandaag te bieden heeft om onze turbines te monitoren. We hebben daarom eerst onderzocht wat er aangeboden werd, en daarna alle systemen die enigszins aan onze eisen voldeden, in het veld getest. Kwalitatief kwam WindCon als beste uit de bus. Maar er zijn nog andere factoren die een rol gespeeld hebben. Zo is voor een eerste interpretatie van de trillingsgegevens geen gespecialiseerde technieker nodig. En we kregen van SKF de verzekering dat het systeem in de toekomst verder zal ontwikkeld worden, ondermeer met functies voor GPRS datatransmissie, on-line olieanalyse, etc... Voor een bedrijf zoals Enertrag is dat belangrijk.”<<

Surveillance de l’état
de 126 éoliennes


Le parc d’éoliennes d’Enertrag à Uckermark près de Berlin représente la plus grande application de surveillance d’état en Europe. Voilà un bel exemple d’entretien prédictif à grande échelle. Pas moins de 126 systèmes en ligne surveilleront bientôt minutieusement le comportement vibratoire des éoliennes de ce parc.


Enertrag est un consortium énergétique allemand indépendant qui se concentre sur le développement de centrales éoliennes. Le parc d’éoliennes d’Uckermark est le berceau de sa technologie. La filiale Wind­feld Systemtechnik GmbH teste dans ce parc des prototypes de nouvelles turbines, par exemple. L’installation de systèmes CMS (Condition Monitoring Systems) doit également être considérée dans ce contexte. Enertrag espère que l’introduction d’un entretien déterminé par l’état des installations (ou surveillance d’état) assurera une économie d’environ 20% – selon le type d’éolienne – sur les frais de fonctionnement et d’entretien. Pour l’installation du système CMS, la société allemande a conclu une collaboration avec SKF. L’objectif est d’installer à terme pas moins de 126 systèmes WindCon pour une surveillance en ligne. Au moment où la surveillance d’état en ligne bénéficie progressivement d’une plus grande attention de la part de l’industrie (entre autres grâce à la disponibilité de capteurs intelligents meilleur marché), cette application constitue incontestablement une belle illustration des possibilités actuelles.

TROIS POINTS DE MESURE
Le système WindCon de SKF s’appuie sur trois points de mesure où sont installés des capteurs de vibrations : les roulements sur l’axe principal, la boîte de transmission du train d’entraînement de la turbine et le générateur de chaque éolienne. En surveillant continuellement le comportement vibratoire de ces systèmes mécaniques rotatifs et en les mettant en relation avec les données du système de contrôle des turbines, les opérateurs sont prévenus très tôt de l’apparition d’un éventuel comportement déviant d’une turbine. Cela signifie généralement le début d’un fonctionnement anormal qui peut n’être qu’un phénomène provisoire et passager ou le début d’un problème sérieux. L’avertissement précoce permet aux responsables de la gestion des éoliennes de déterminer quelle machine ou quel élément mécanique est à l’origine du comportement déviant. Au fil du temps, le degré de régression des performances peut être surveillé afin d’intervenir à temps si cela s’avérait nécessaire. Les inspections et réparations peuvent être planifiées à des périodes durant lesquelles elles entravent le moins le rendement des turbines. En d’autres termes : pas d’arrêts inopinés des turbines et pas de coûts inattendus. «La fiabilité et la disponibilité des turbines sont pour nous des facteurs clés pour l’exploitation rentable des parcs d’éoliennes» explique Dr Konrad Iffarth, MD du service d’énergie d’Enertrag. «Le système CMS prévient de manière anticipative toute dérive néfaste des principaux composants mécaniques de la turbine. Lorsqu’une dérive devient inacceptable, nous pouvons planifier les réparations nécessaires durant les arrêts normaux. Les données du système nous permettent aussi de détecter les causes réelles afin d’éviter les défauts récurrents. »

ECONOMIES
Les pannes soudaines entraînent toujours des frais supérieurs aux interventions planifiées. Dans la comparaison des coûts effectuée par Enertrag lors du calcul de retour sur investissement du système CMS, ce sont surtout les postes d’économie suivants qui surprennent: une moins grande perte de production d’énergie due à l’absence d’arrêts inopinés de la turbine; une réduction des pertes de production d’énergie grâce à un délai d’attente plus court lors de la commande et la fourniture de pièces; des dégâts moins importants puisque les interventions de maintenance sont planifiées; moins d’heures de travail par intervention car la durée de réparation est plus courte; des frais de voyage et de séjour plus faibles pour les techniciens de maintenance; des frais réduits puisqu’il n’est plus nécessaire de louer à l’improviste des grues et autres outils spéciaux.
«En outre, la certification du système de surveillance WindCon nous permet de réaliser une économie substantielle supplémentaire» ajoute Dr Konrad Iffarth. «Si nous n’avions pas de système CMS certifié par l’assureur, nous serions soumis à la ‘Revisionsklausel’ d’Allianz (ndlr : un des plus grands assureurs d’éoliennes en Allemagne). Cette clause stipule que tous les roulements et certaines autres pièces mécaniques doivent être remplacés toutes les 40.000 heures de service.»

EN STANDARD SUR LE RESEAU
Le système WindCon est connecté par défaut au réseau d’Enertrag. Il est possible d’accéder aux données de surveillance à partir de n’importe quel PC du réseau. L’interface graphique fonctionne de manière très simple. Elle s’appuie sur des ‘feux de signalisation’ qui indiquent si un composant fonctionne correctement, s’il nécessite une attention particulière ou s’il va dans le rouge. Cette représentation graphique à l’écran a été spécialement conçue pour pouvoir assurer la surveillance par des non-spécialistes. Un technicien est averti dès qu’un signal passe à l’orange ou au rouge. Il accède aux données en cliquant simplement sur l’emplacement du capteur. Il reçoit alors un aperçu immédiat de toutes les données historiques de ce point de mesure. Sur la base de ces données, il peut identifier une Transformée de Fourrier Rapide (TFR) sous-jacente et l’exporter à des fins d’analyse. Cette TFR indique quelles fréquences sont responsables des niveaux de vibrations élevés ou des alarmes. WindCon présente une caractéristique unique : il permet d’isoler différentes classes de vitesse et/ou configurations de points de mesure. Cela permet d’élaborer des courbes de tendances fonctions de la vitesse. »

LE CHOIX DE WINDCON
Et d’ajouter quant au choix de WindCon: «Vu le secteur dans lequel nous sommes actifs, Enertrag est partie à la recherche de la meilleure qualité disponible actuellement sur le marché pour surveiller nos turbines. Nous avons d’abord examiné l’offre. Ensuite, nous avons testé sur le terrain tous les systèmes qui correspondaient un tant soi peu à nos exigences. WindCon se révéla être le meilleur sur le plan qualitatif. Cependant, d’autres facteurs ont également joué en sa faveur. Le système ne réclame pas de technicien spécialisé pour la première interprétation des données de vibrations. En outre, SKF nous a certifié que le système sera encore développé plus en avant à l’avenir et qu’il offrirait notamment des fonctionnalités de transmission de données par GPRS, l’analyse d’huile en ligne… Ces points sont importants pour une société comme Enertrag.»<<

 

©